‘Schipperen tussen crises en ambitie’: DoeMee onderzoek onderbesteding gepubliceerd

De Vereniging van Rekenkamers organiseert elk jaar een gezamenlijk onderzoek waar decentrale rekenkamers zich voor kunnen inschrijven. Het zogenaamde DoeMee onderzoek van 2025 ging over onderbesteding en is nu afgerond. Er namen zes provincies, tien waterschappen en 138 gemeenten deel.

Verdeling van middelen is één van de belangrijkste taken van raden, staten en algemene besturen. Dit was de afgelopen jaren steeds lastiger, vooral in gemeenten, omdat het verdelen in schaarste was en vaak moeilijke en pijnlijke keuzes betekende. Sturen op de begroting blijkt vaak ook lastig, omdat het ingewikkelde documenten blijven.

De Vereniging van Rekenkamers koos voor onderbesteding als onderwerp van het DoeMee onderzoek van 2025 om volksvertegenwoordigers te helpen de budgettaire knoppen te vinden waar zij aan kunnen draaien. Dit onderzoek maakt inzichtelijk waar in jouw gemeente, provincie of waterschap structureel geld overblijft wat je bij het begroten beter zou kunnen budgetteren.

De belangrijkste posten waarop dit geconstateerd is, zijn de volgende:

• We vonden optimisme in de planning grote projecten waarna geld bij vertraging en tegenslagen wordt doorgeschoven naar volgende begrotingsjaren (geoormerkt). Deze tegenslagen in de planning zijn (deels) wellicht van te voren te voorzien.
• Optimisme bij het invullen van vacatures: doordat dit jaar op jaar niet lukt, wordt elk jaar opnieuw begroot dat de personeelskosten dit jaar wel uitgegeven zullen worden, waardoor er geld structureel overblijft.
• Pessimisme bij inkomsten belastingen: belastinginkomsten worden structureel te laag ingeschat, dit zorgt voor structureel hogere opbrengsten dan geraamd.
• Het Rijk werkt verstorend op de gemeentebegroting door de mei-, september- en decembercirculaire en de incidentele middelen die hier vrijkomen

Op het laatste punt na, is dit onderbesteding waar raad, staten en algemeen bestuur invloed op uit kunnen oefenen. Zo kunnen zij, met hulp van dit rekenkameronderzoek, nog beter begroten en bij het behandelen van de begroting alleen die lastige keuzes maken die echt nodig zijn.

Het overkoepelende onderzoeksrapport, ‘‘Schipperen tussen crises en ambitie” is vanaf nu beschikbaar via onderstaande link. De rekenkamers die hebben deelgenomen aan het onderzoek gaan de komende weken aan de slag met het opstellen van een individuele rekenkamerbrief voor hun volksvertegenwoordigers. Daarin staan de bevindingen over onderbesteding in hun gemeente, waterschap of provincie, op basis van de door het onderzoeksteam aangeleverde gegevens.

Link naar eindrapport

Link naar persbericht (Word-document)