Vereniging van Rekenkamers en BMC starten onderzoek naar weerbaarheid van gemeenten tegen zorgfraude

Hoe effectief pakken gemeenten zorgfraude aan en hoe weerbaar zijn zij tegen misbruik van publiek geld? In opdracht van de Vereniging van Rekenkamers start onderzoeksbureau BMC het ‘DoeMee-onderzoek 2026’. Dit grootschalige onderzoek brengt voor 140 gemeentelijke rekenkamers voor het eerst op innovatieve wijze in kaart welke maatregelen gemeenten nemen om fraude binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet te voorkomen en te bestrijden.

Zorgfraude is een veelzijdig en ernstig maatschappelijk probleem. Het varieert van spookkosten voor niet-bestaande cliënten, het leveren van onnodige begeleiding tot het manipuleren van dossiers om hogere vergoedingen te innen. De impact is groot: kwetsbare mensen ontvangen niet de zorg die zij nodig hebben en schaarse maatschappelijke middelen vloeien weg naar de verkeerde zakken. Zorg is hierdoor duurder dan noodzakelijk.

Kern van het onderzoek

Het ‘DoeMee-onderzoek 2026’ richt zich op twee kernvragen:

• Hoe weerbaar zijn gemeenten en samenwerkingsverbanden tegen zorgfraude binnen de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet?
• Welke aanpak en maatregelen nemen gemeenten om zorgfraude tegen te gaan, zowel preventief als repressief, en wat zijn de redelijkerwijs te verwachten effecten hiervan?

Innovatieve onderzoeksaanpak met AI-componenten

Het onderzoek van BMC kenmerkt zich door een grondige, gefaseerde aanpak waarbij wetenschappelijke inzichten, inzichten van experts en de gemeentelijke praktijk samenkomen. Ook wordt er slim gebruikgemaakt van de inzet van AI.

Dubbel resultaat: Lokaal én landelijk

Het onderzoek levert begin 2027 twee belangrijke producten op. Elke deelnemende rekenkamer ontvangt een eigen lokale rapportage waarmee deze lokale rekenkamer gerichte aanbevelingen kan doen aan de eigen gemeenteraad. Daarnaast publiceren de Vereniging van Rekenkamers en BMC een overkoepelend landelijk rapport dat trends, hiaten en strategieën in de strijd tegen zorgfraude in heel Nederland inzichtelijk maakt.

Over de Vereniging van Rekenkamers en BMC

De Vereniging van Rekenkamers stimuleert met het jaarlijkse DoeMee-onderzoek lokale rekenkamers om gezamenlijk belangrijke maatschappelijke thema’s te onderzoeken. BMC is een toonaangevend onderzoeks- en adviesbureau met uitgebreide ervaring in het publieke domein en rekenkameronderzoek.

Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Lies van Aelst (directeur Vereniging van Rekenkamers) op lies.van.aelst@rekenkamers.nl of 06-51602054.