Elke gemeente heeft een rekenkamer. Dat is geregeld in de Gemeentewet. Rekenkamers onderzoeken of het beleid van de gemeente doelmatig, doeltreffend en rechtmatig is. De Algemene Rekenkamer noemt dat ook wel “zinnig, zuinig en zorgvuldig”. Dat gaat dus om meer dan rekenen en cijfertjes!

Rekenkamers onderzoeken of beleid doet wat het moet doen, wat dat kost en wat het oplevert. En: hoe dat beter kan. Daarvoor komt de rekenkamer met aanbevelingen. Deze komen meestal terug in raadsbesluit waarmee de gemeenteraad het college kan opdragen de aanbeveling uit te voeren.

Een rekenkamer doet onafhankelijk onderzoek. Iedereen kan onderwerpen aandragen, maar elke rekenkamer beslist zelf wat zij onderzoekt, wanneer zij dat doet en hoe zij dat doet. De meeste rekenkamers doen een paar onderzoeken per jaar.

Infographic: Dit doet de rekenkamer

Het werk van de gemeente wordt steeds belangrijker. Het gaat over veel geld en het raakt steeds meer verbonden met het werk van andere overheden en organisaties. Dat kan allerlei vragen oproepen. De gemeenteraad kan veel informatie krijgen van het college van B&W en ambtenaren. Daarnaast is een onafhankelijke blik nodig. De Rekenkamer heeft die.

Naast de animatie hierboven is er ook een infographic die op één pagina de belangrijkste kenmerken van een lokale rekenkamer weergeeft.

Onderzoek van je eigen rekenkamer èn andere rekenkamers

Gemeentelijke rekenkamers doen onderzoek naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid in hun gemeente. Met die informatie kan jij als raadslid je controlerende taak beter uitoefenen. Bovendien bevat een rekenkamerrapport concrete aanbevelingen om het beleid beter te maken. In het raadsinformatiesystem van jouw gemeente vind je de onderzoeken die jouw rekenkamer heeft gepubliceerd. Vaak hebben lokale rekenkamers ook een eigen website waar ze hun rapporten op zetten.

Ook het onderzoek van andere rekenkamers kan nuttig zijn voor jouw werk in de gemeenteraad. Bij andere gemeenten spelen immers vaak dezelfde issues. Dus als jouw rekenkamer nog geen onderzoek heeft gedaan naar een bepaald onderwerp, kan een onderzoek over een andere gemeente je helpen om bijvoorbeeld de juiste vragen te stellen. Hier op de site van de Vereniging van Rekenkamers is er een bibliotheek met ruim 2.500 rekenkamerrapporten, compleet met AI zoekmachine.

Metadossiers: onderzoeken per thema samengebracht

Rekenkamers onderzoeken vaak dezelfde (soort) onderwerpen.  De Vereniging van Rekenkamers maakt daarom metadossiers voor veelonderzochte onderwerpen zoals woonbeleid, jeugdhulp en de WMO. Daarin worden de kennis en ervaring uit een hele stapel rekenkamerrapporten overzichtelijk en toegankelijk gemaakt.

Een meta-analyse biedt inzicht in wat rekenkamers op het betreffende onderwerp hebben opgeleverd. Conclusies en aanbevelingen uit tientallen rekenkamerrapporten worden samengebracht en samengevat. Van de meest recente meta-analyses zijn ook infographics gemaakt, die nog sneller inzicht geven in de opbrengst van al dat rekenkameronderzoek.