Skip to main content

Auteur: Secretariaat

Aanvulactie bibliotheek

Omdat we als vereniging een AI zoek- en onderzoekstool laten maken voor onze bibliotheek, is het heel belangrijk dat de bibliotheek zo compleet mogelijk is, dat is hij op dit moment helaas niet. Daarom hebben we een student in de arm genomen die handmatig, rekenkamer voor rekenkamer, nagaat of de bibliotheek compleet is. Een flinke klus! We roepen leden daarom op: upload je rapport bij publicatie! Zo kunnen andere rekenkamers maximaal leren van jouw rapporten en kunnen we de rapporten goed meenemen in de metadossiers en andere onderzoeken.

Wat maakt een sterke rekenkamer?

De komende maanden voert de Vereniging van Rekenkamers, samen met Geerten Boogaard en Harmen Binnema, een onderzoek uit naar wat een sterke of succesvolle rekenkamer maakt én hoe dit toe te passen is door andere rekenkamers. We hopen daarom op jouw input over:

  • Welke rekenkamers zie jij als sterk of succesvol?
  • Waarom zie je deze rekenkamers als sterk of succesvol?

In het najaar zullen we ook een paar bijeenkomsten organiseren om samen te komen tot een antwoord op de vraag: wat maakt een sterke of succesvolle rekenkamer?
We horen graag van je via info@rekenkamers.nl.

Webinar: rekenkameronderzoek juridische kwaliteitszorg

In dit webinar staat juridische kwaliteit(szorg) centraal. Over dit onderwerp werd recent, in opdracht van het ministerie van BZK, een handreiking geschreven waarin ook de rekenkamerrol bij juridische kwaliteit(szorg) aan bod kwam. In dit webinar vertellen de opstellers van de handreiking over de inhoud van de handreiking. Centraal zullen de volgende vragen staan:

  • Wat is juridische kwaliteit(szorg)?
  • Waarom is het belangrijk dat daar juist nu aandacht voor is?
  • Wat zijn actuele bedreigingen voor juridische kwaliteit?
  • Hoe komt het onderwerp op de agenda?
    Hoe kunnen rekenkamers bij decentrale overheden juridische kwaliteit aandacht geven?

De sprekers

Heinrich Winter is directeur van Pro Facto en hoogleraar Bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is sinds 1998 betrokken bij doorlichtingen juridische kwaliteitszorg en onderwijs daarover.

Tinka Floor werkt als adviseur en onderzoeker bij Pro Facto. Ze is bij verschillende onderzoeken naar juridische kwaliteit(szorg) bij gemeenten betrokken. Dit jaar werkte ze aan de Handleiding ‘Tijd voor juridische kwaliteit’, over het doen van onderzoek naar juridische kwaliteitszorg bij decentrale overheden door rekenkamers en andere geïnteresseerden zoals juridisch medewerkers.

Digitale workshop slim schrijven met AI

AI tools worden steeds vaker gebruikt, maar hoe zet je ze effectief en veilig in als rekenkamer? In deze training leer je AI veilig te gebruiken in het voordeel van jouw rekenkamerwerk. We starten met een introductie op AI. Wat is het? Hoe werken programma’s zoals ChatGPT? Welke toepassingen zijn er op het gebied van tekst? En hoe veranderen deze ontwikkelingen onze manier van schrijven?

Daarna bespreken we het geven van input aan AI. De output van een AI-tool valt of staat met een goede input. We laten jullie zien hoe je je strategisch voorbereidt, je kunt verplaatsen in de lezer en hoe je goede boodschappen formuleert. Daarmee zorgen jullie voor de perfecte input voor de AI-tools. Ook wel ‘prompt’ genoemd. Hierbij gaan we natuurlijk aan de slag met jullie eigen teksten en casuïstiek.

Digitale workshop slim schrijven met AI

AI tools worden steeds vaker gebruikt, maar hoe zet je ze effectief en veilig in als rekenkamer? In deze training leer je AI veilig te gebruiken in het voordeel van jouw rekenkamerwerk. We starten met een introductie op AI. Wat is het? Hoe werken programma’s zoals ChatGPT? Welke toepassingen zijn er op het gebied van tekst? En hoe veranderen deze ontwikkelingen onze manier van schrijven?
Daarna bespreken we het geven van input aan AI. De output van een AI-tool valt of staat met een goede input. We laten jullie zien hoe je je strategisch voorbereidt, je kunt verplaatsen in de lezer en hoe je goede boodschappen formuleert. Daarmee zorgen jullie voor de perfecte input voor de AI-tools. Ook wel ‘prompt’ genoemd. Hierbij gaan we natuurlijk aan de slag met jullie eigen teksten en casuïstiek.
Hierna zullen we (opnieuw) leren schrijven met AI. Na de training ga je met concrete tips de deur uit zodat je het geleerde meteen kunt toepassen in de praktijk.

In de workshop Slim schrijven met AI leer je…
… alles over AI en tekstgenererende software.

  • Wat is AI?
  • Hoe werken programma’s zoals ChatGPT?
  • Welke toepassingen zijn er op het gebied van tekst?
  • Hoe veranderen deze ontwikkelingen onze manier van schrijven?

… om de juiste input te geven aan AI.

  • Hoe geef je input aan AI?
  • Hoe schrijf je een prompt?
  • Welke input heeft welk effect op AI?

… werken met AI.

  • Welke tools zijn er en hoe werken ze?
  • Hoe schrijf je een tekst met deze tools?

… hoe je AI kunt toepassen in jouw werk en organisatie.

  • Welke problemen moet je oplossen voordat je AI kunt gebruiken?
  • Welke praktische uitdagingen zijn er?
  • Hoe ga je om met de ethische vragen?

Deze workshop zit vol.

Rekenkamer Limburg Centraal

Deelnemende gemeenten: Gemeente Beek, Gemeente Beekdaelen, Gemeente Meerssen, Gemeente Simpelveld, Gemeente Stein, Gemeente Valkenburg a/d Geul, Gemeente Voerendaal

Naamswijziging vereniging! De Vereniging van Rekenkamers

Met de invoering van de wet versterking decentrale rekenkamers hielden rekenkamercommissies op te bestaan. Rekenkamerleden en -medewerkers hebben er in het overgangsjaar de schouders onder gezet om te zorgen dat al die rekenkamercommissies omgevormd werden tot rekenkamers! Een prestatie om trots op te zijn! Met deze wijziging was ook de naam van onze vereniging aan vernieuwing toe. De leden hebben op de ALV hebben besloten de naam te veranderen in: Vereniging van Rekenkamers. Een eenvoudige en herkenbare naam.

De website van de vereniging is gewijzigd in www.rekenkamers.nl, ook de verschillende mailadressen zijn gewijzigd naar @rekenkamers.nl. De oude website en mailadressen blijven de komende tijd natuurlijk nog bestaan. Op het congres op 29 november zal ook ons nieuwe logo bekend gemaakt worden.

Najaarscongres 2025: Samenwerken in Rekenkameronderzoek

Rekenkamers slaan steeds vaker de handen ineen. Of het nu gaat om gezamenlijk onderzoek naar gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden, of een onderzoek door verschillende bestuurslagen heen, zoals het DoeMee-onderzoek 2024: samenwerken vraagt om afstemming, vertrouwen en tussen rekenkamers onderling slimme organisatie. En hoe meer partijen – en bestuurslagen – betrokken zijn, hoe complexer het wordt. Tijdens het Najaarscongres 2025 duiken we dieper in het thema samenwerking, in de breedste zin van het woord. We verkennen hoe rekenkamers binnen één overheidslaag effectief samenwerken, hoe samenwerking over bestuurslagen heen vorm krijgt, en hoe we binnen én rondom de rekenkamer beter kunnen samenwerken. Laat je inspireren door prikkelende plenaire sprekers, schuif aan bij een verdiepend panelgesprek, luister naar het vraaggesprek met de Denker der Nederlanden en kies uit interactieve workshops die je nieuwe inzichten en praktische handvatten bieden. Natuurlijk is er volop ruimte om te sparren, ervaringen te delen en te netwerken met collega’s uit het veld. Samen weet je meer, zie je meer en bereik je meer. Tot dan!

Workshops
Workshop Spreker(s) Tijdstip Zaal
Samen werken met raad, AB of PS Vincent van Stipdonk Ochtend en middag Tourmalijn
Het spel, de knikkers en het onderzoek. Financiële verhoudingen tussen Rijk & gemeenten Bart Leurs en Nils Nijdam Ochtend Ionazaal
Impactgericht evalueren: van controle naar inzicht Pauline Owelle en Karen Maas Ochtend en middag Amethist
Workshop begrijpelijke taal BureauTaal Ochtend en middag Agaat
Rondetafelgesprek: rekenkameronderzoek naar gemeentelijk beleid rond arbeidsmigranten Klaartje Peters en Margriet van Tulder Middag Opaal
Onderbesteding bij decentrale overheden, VvR Doe mee onderzoek 2025 Johan de Kruijf en Nils Nijdam Middag Ionazaal
Regionale samenwerking als onderzoeksobject – business as usual? Tim Knaapen Ochtend en middag Chrysocolla
Slim samenwerken in de regio Frank van der Knaap en Etienne Lemmens Ochtend en middag Pyriet

Klik hier om je aan te melden

Introductiecursus rekenkamerwerk (locatie Breda)

In het najaar van 2025 gaat in de regio Breda weer een nieuwe editie van de cursus van start. Enthousiaste docenten staan klaar om iedereen tijdens vier bijeenkomsten wegwijs te maken in de beginselen van onderzoek en organisatie van rekenkamers. Na een startbijeenkomst zijn er drie bijeenkomsten waarin een reeks van onderwerpen aan de orde komt. Het programma is als volgt:

  • Online startbijeenkomst: kennismaking met deelnemers en docenten.
  • Dagdeel 1: Bestaansrecht, vormen en taken van de rekenkamer.
  • Dagdeel 2: Wat is rekenkameronderzoek?
  • Dagdeel 3 & 4: Opzet, aanpak en methoden van rekenkameronderzoek.
  • Dagdeel 5: Analyse, rapportage en presentatie van rekenkameronderzoek.
  • Dagdeel 6: Doorwerking en meerwaarde van rekenkameronderzoek.

Na afronding ontvangt u een getuigschrift van de Vereniging van Rekenkamers.

Data

  • Startbijeenkomst: 18 september
  • Dag 1: 26 september
  • Dag 2: 31 oktober
  • Dag 3: 21 november

Locatie

Rekenkamer Breda

Toegangsprijs

  • € 300 (leden)
  • € 400 (niet-leden)

Bovenstaande prijs is inclusief koffie, thee en lunch.

Masterclass: De morele lakmoesproef

Deze masterclass wordt verzorgd door Lieke van Stekelenburg, Richard Voddé en Rogier van der Wal van het lectoraat Ethisch Werken bij het Instituut voor HRM & Toegepaste Psychologie van de Fontys Hogeschool. We besteden aandacht aan de morele aspecten van het werk van rekenkamers en aan het morele kompas van een rekenkamerlid.

Deze masterclass bestaat uit drie delen.

De sprekers zullen eerst ingaan op de ethische aspecten van het rekenkamerwerk en plaatsen die in context.

Daarbij kijken we ook naar de mogelijke relatie tussen het werk van rekenkamers en het onderzoeksthema integriteit, dat bij gemeenten een eigen dynamiek kent en waar in de gangbare praktijk best het een en ander op valt aan te merken.

We zoomen vervolgens in op het morele of ethische kompas en de verschillende componenten daarvan, hier gaan de deelnemers ook actief mee aan de slag.

In de masterclass besteden we ook aandacht aan relevante casuïstiek, waarbij we naar de ‘morele lakmoesproef’ gaan kijken en ook eigen ervaringen van de deelnemers aan bod zullen komen.

Dit programma biedt ook voldoende ruimte voor interactie en uitwisseling.

Intervisie voor secretarissen en onderzoekers

De Vereniging van Rekenkamers organiseert intervisietrajecten, waarin de deelnemers in een veilige omgeving concrete vraagstukken uit hun werk aan de orde kunnen stellen om zo van elkaar te leren. Interesse? Schrijf je dan nu in!

Waarom intervisie?

Hoe werk je met anderen samen? Hoe ga je om met lastige situaties? Hoe treed je effectief op? Hoe pak je je rol als rekenkamer goed op? Al dat soort vragen kan je aan de orde stellen in intervisie. Het gaat daarbij zowel om vakinhoudelijke onderwerpen als om de manier waarop jij als persoon je kennis, competenties en vaardigheden inzet in je werk. Het kan bijvoorbeeld gaan over de relatie met de volksvertegenwoordiger, fricties binnen de rekenkamer en de relatie met onderzoeksbureaus.

Tijdens de intervisie ga je samen met collega-onderzoekers en -secretarissen en een professionele begeleider aan de slag om te kijken hoe je je in een bepaalde situatie kunt opstellen. Intervisie stimuleert zo bij alle deelnemers een andere, vaak verfrissende kijk op de manier waarop je je rekenkamerwerk invult.

Omdat dit de eerste keer is dat we intervisie starten vanuit de Vereniging van Rekenkamers zullen we ook samen kijken hoe we dit het beste vormgeven!

Start woensdag 30 oktober (volgende data worden onderling afgestemd).

Training: Pakkende rapporten schrijven

Hoe schrijf je met meer gemak een pakkend rapport? Hoe zorg je ervoor dat de tekst de lezer aanspreekt en overtuigt? Hoe breng je je boodschap binnen tien seconden over aan een lezer met weinig tijd? Hoe tref je hierbij de juiste toon? In deze praktische en aantrekkelijke training krijg je hiervoor inzichten en tips.

Het gaat om een eendaagse training waarin je aan de slag gaat met een eigen tekst of casus. In deze tekst pas je direct de aangereikte tips en inzichten toe. Aan het einde van de dag weet je hoe met meer gemak – en misschien met meer plezier – komt tot een overtuigend en aansprekend rapport!

Het adres van Gradus Groep is: Stadsring 105-107, 3811 HP Amersfoort.

Training: Een onderzoeksontwerp in een dag

Doelgroep

De training richt zich op leden, onderzoekers en secretarissen van rekenkamers die zich in hun dagelijkse praktijk bezighouden met het ontwikkelen van onderzoeksontwerpen voor rekenkameronderzoek. De training is zowel relevant voor deelnemers die zelf onderzoek doen als voor deelnemers die rekenkameronderzoek uitbesteden. De training bouwt inhoudelijk voort op onderdelen uit de introductiecursus, maar eerdere deelname aan de introductiecursus is geen harde voorwaarde voor inschrijving. Maak je geen onderdeel uit van een rekenkamer? Dan val je niet binnen de doelgroep.

Inhoud

Het doel van de training is het bieden van concrete handvatten bij het opstellen van een scherp onderzoeksontwerp voor rekenkameronderzoek. Voor het bereiken van dit doel maken we gebruik van een werkvorm waarin korte theoretische inleidingen worden afgewisseld door toepassingen waarbij deelnemers (deels in subgroepen) zelf aan de slag gaan. Tijdens de training staan we stapsgewijs stil bij het kiezen van focus en afbakening, het formuleren van hoofd- en deelvragen, het specificeren van normen en het selecteren van geschikte onderzoeksmethoden. Enige ervaring met het opstellen van onderzoeksontwerp is gewenst. Deelnemers wordt gevraagd om, indien mogelijk, vooraf een kort eigen (aanzet voor) onderzoeksontwerp in te sturen en deze mee te nemen naar de training. Gedurende de dag gaan we met dat onderzoeksontwerp aan de slag.

Kosten

  • Leden: De training is kosteloos voor rekenkamerleden/onderzoekers/directeuren verbonden aan een rekenkamer die lid is van de NVRR, de kosten voor later dan 14 dagen van te voren afmelden bedragen 75 euro.
  • Niet leden: De training kost rekenkamerleden/onderzoekers/directeuren verbonden aan rekenkamers die geen lid zijn van de NVRR 100 euro, dit zijn tevens de kosten voor later dan 14 dagen van te voren afmelden

Er kunnen 15 personen deelnemen.

Training: Zelf infographics maken in één dag

DeBeeldbouwers nemen jullie stap voor stap mee om van veel tekst een sprekende infographic te maken. In deze 1-daagse training werk je aan je eigen project. Onder begeleiding van DeBeeldbouwers maken jullie een infographic in het programma Canva. De training heeft een prettige balans tussen theorie en doen. Van schetsen en het bestuderen van soorten infographics, tot vormgeeftips en uitwerken in Canva. Uiteraard mag je aan het einde van dag met trost je infographic presenteren! We geven iedereen een cheatsheet mee naar huis met alle tips en trucks nog eens op een rij zodat je de volgende dag direct door kan!

Meer informatie over DeBeeldbouwers vind je op www.debeeldbouwers.nl.

Locatie

Rekenkamer Amsterdam, Grote Vergaderzaal. We starten om 09:00 en zorgen dat we klaar zijn om 17:00. De lunch wordt op de locatie verzorgd.

Deelname

Er kunnen maximaal 12 deelnemers meedoen. Is de training vol? Schrijf je in op de reservelijst dan zoeken we een nieuwe datum voor nog een training!

Deze cursus is vol.

Paar voorbeelden van wat cursisten hebben gemaakt!

Training: Zelf infographics maken in één dag

DeBeeldbouwers nemen jullie stap voor stap mee om van veel tekst een sprekende infographic te maken. In deze 1-daagse training werk je aan je eigen project. Onder begeleiding van DeBeeldbouwers maken jullie een infographic in het programma Canva. De training heeft een prettige balans tussen theorie en doen. Van schetsen en het bestuderen van soorten infographics, tot vormgeeftips en uitwerken in Canva. Uiteraard mag je aan het einde van dag met trots je infographic presenteren! We geven iedereen een cheatsheet mee naar huis met alle tips en trucks nog eens op een rij zodat je de volgende dag direct door kan!

Meer informatie over DeBeeldbouwers vind je op www.debeeldbouwers.nl.

Locatie

Rekenkamer Amsterdam, Grote Vergaderzaal. We starten om 09:00 en zorgen dat we klaar zijn om 17:00. De lunch wordt op de locatie verzorgd.

Deelname

Er kunnen maximaal 12 deelnemers meedoen. Is de training vol? Schrijf je in op de reservelijst dan zoeken we een nieuwe datum voor nog een training!

Paar voorbeelden van wat cursisten hebben gemaakt!

Bijeenkomst kring Oost

Het is alweer een hele tijd geleden dat we als Oostelijke Rekenkamers samen iets georganiseerd hebben terwijl we toch veel van elkaar kunnen leren. Reden genoeg om in het najaar en wel op op woensdag 23 oktober in stadshuis van Almelo bij elkaar te komen. Er staan die avond twee thema’s op de agenda waarover we in gesprek gaan:

  1. Hoe zorg je voor een goede relatie / communicatie met de raad, passend bij de onafhankelijke positie van de Rekenkamer?
    Uitdagingen die we hierbij zien, zijn: De wet versterking rekenkamers waardoor raadsleden geen zitting meer mogen hebben in rekenkamers. De hoge ‘doorloopsnelheid’ van volksvertegenwoordigers en soms compleet nieuwe fracties na de verkiezingen. Verdelen van de aandacht door de rekenkamers die voor meerdere raden werken, etc
  2. Welke ‘opstartproblemen’ ervaren rekenkamers bij de ‘herstart’ na de implementatie van de nieuwe wetgeving?
    De relatie met de gemeenteraad is bij het vorige thema besproken maar hoe zit het met de vervulling van vacatures in de rekenkamer? Hoe gemakkelijk c.q. moeilijk is het om kwalitatief goede onderzoeksbureaus te vinden? Hoe staat het met de beschikbare budgetten die nodig zijn voor een goede taakuitoefening?

We willen er vooral een ‘praktische bijeenkomst’ van maken zonder ‘zwaarmoedige’ verhalen maar wel met een hoog ‘van elkaar leren’ gehalte.

De ontvangst is vanaf 17.45 uur met een broodje en de gelegenheid om kennis te maken en te netwerken. Het programma start om 19 uur en duurt tot 21 uur waarna er een borrel met hapje klaar staat.

Interview bijzonder hoogleraar Sjoerd Keulen

Sinds afgelopen vrijdag is Sjoerd Keulen Bijzonder Hoogleraar Publieke audit, beleidsevaluatie en verantwoording aan de universiteit Leiden. Zijn leerstoel is vanuit de Algemene Rekenkamer gefinancierd. Zijn oratie is hier terug te lezen.

Hoe ben je in de omgeving van rekenkamers terecht gekomen als historicus?

Ik ben daar niet uniek in, er zitten best veel historici in rekenkamers. We zijn als historici van nature geneigd om terug te kijken. Daarnaast heb ik veel onderzoekservaring opgedaan, zowel in mijn werk als bij mijn proefschrift. Ik werkte bij het ministerie van Financiën en had bij een parlementaire enquête gewerkt en zag veel van de relatie tussen rijksbeleid en decentrale overheden, dat was best top-down. De rekenkamer Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo had toen een vacature, die zochten iemand met onderzoekservaring en zo is het begonnen.

Nu ben je straks bijzonder hoogleraar op het gebied van rekenkamers, hoe is dat zo gekomen?

Ik deed vanuit mijn werk bij de Algemene Rekenkamer het project academische samenwerking en was ook verantwoordelijk voor projecten over decentrale rekenkamers, mijn profiel paste goed bij de leerstoel. Ik ben de eerste die de leerstoel in mag nemen, maar hopelijk zeker niet de laatste. Ik hoop dat de leerstoel er over 100 jaar gewoon nog is!
We hebben als Algemene Rekenkamer eerder ook in Tilburg en bij Nyenrode leerstoelen gehad.

De opdracht van de leerstoel is heel breed, publieke auditing, beleidsevaluatie en verantwoording. Dus al het werk dat rekenkamers doen. Ik hoop specifiek onderzoek te gaan doen naar impact van rekenkamers (wat je tijdens het auditproces kunt doen om impact te verhogen) en hoe rekenkamerproducten worden gebruikt door de volksvertegenwoordiger. Ook zoek ik naar antwoord op de vraag hoe we kunnen zorgen dat rekenkamerrapporten nog beter landen. We doen internationaal en binnen Nederland onderzoek.

Wat gaan decentrale rekenkamers merken van jouw positie in Leiden?

Ik probeer de praktijk op te zoeken en onderzoek te doen dat uiteindelijk kan landen in de praktijk. Niet alleen landelijk maar ook decentraal. Er komt ook een promovendus die hopelijk ook decentraal onderzoek gaat doen.

Zie je mogelijkheden voor samenwerkingen?

Zeker! Veel van de onderzoeken die we gaan doen zijn ook te verbinden aan de decentrale praktijk. Ik kom, als ik goed op stoom ben, ook graag met enige regelmaat bij de vereniging vertellen over mijn onderzoeken en wat decentrale rekenkamers hier mee kunnen.

DoeMee onderzoek voor waterschappen: schrijf je nu in!

In de waterkring is besproken dat er een eigen DoeMee onderzoek voor waterschappen zal komen. Dit onderzoek zal aansluiten op het lopende DoeMee onderzoek bij decentrale overheden en gaan over waterschappen als object van de energiebesparingsplicht. Zoals bij alle DoeMee onderzoeken, zal het grootste deel van de kosten gedekt worden door de Vereniging van Rekenkamers. De kosten voor deelname voor jouw rekenkamer bedragen 500 euro.
Verder moet je rekening houden met de coördinatie van het onderzoek binnen je eigen Waterschap en met het maken van een eigen rapportage aan het AB (je ontvangt een algemeen rapport en een factsheet van je eigen waterschap).

Vragen die in dit onderzoek in ieder geval aan de orde zullen komen, zijn:

  1. Wat is het beleid van het waterschap op het gebied van energiebesparing? Wat zijn de doelen?
  2. Hoeveel energie gebruikte het waterschap in de afgelopen 5 jaren en waarvoor werd deze energie gebruikt?
  3. Hoeveel CO2 werd door dit energiegebruik uitgestoten?
  4. Hoe geeft het waterschap invulling aan de energiebesparingsplicht, de informatieplicht, label C verplichting voor kantoorgebouwen en de EU Richtlijn energie-efficiëntie (verder: plichten)?
  5. Voldoet deze invulling aan de wet- en regelgeving?
  6. Tot welke resultaten of effecten heeft de invulling geleid?
  7. Hoe ervaren de waterschappen het toezicht op de plichten door de RVO, omgevingsdiensten, gemeenten en/of provincies?
  8. Hoe ervaren de waterschappen de administratieve lasten m.b.t. de plichten?
  9. Hoe is het algemeen bestuur op de hoogte gehouden van de resultaten?

Inschrijven kan via deze link.