Auteur: Secretariaat

De Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR) streeft er naar dé autoriteit te zijn die namens de leden de spreekbuis is van alle rekenkamers .

De NVRR streeft ernaar:

• Te stimuleren dat rekenkamers nog verder in positie komen en blijven om hun rol en taak doelmatig en doeltreffend uit te oefenen ter ondersteuning van het decentraal democratisch bestuur;
• Het platform te zijn waarop (leden van) rekenkamers kennis en ervaring delen en elkaar ontmoeten;
• Een bijdrage te leveren aan
  • de kwaliteit van het rekenkamerwerk
  • de positieve effecten van het rekenkamerwerk
  • het publieke debat over het rekenkamerwerk;
• De NVRR als vereniging te professionaliseren en toekomstbestendig te maken

Dit doet de NVRR onder andere door actief informatie aan te bieden en het overzichtelijk ontsluiten van rekenkamerrapporten en andere kennis, het maken van handreikingen, het bieden van een platform voor discussies en dilemma’s en het ondersteunen bij het verder professionaliseren van rekenkamers en rekenkamercommissies. Hierbij hoort ook het organiseren van het jaarlijkse NVRR-congres, kringbijeenkomsten en het aanbieden van cursussen en webinars.

In de komende periode gaat de NVRR met deze initiatieven door en blijven we ons waar nodig inzetten voor de verdere professionalisering van het rekenkamerwerk en versterking van de positionering van de rekenkamers en de vereniging. En er komt nog een belangrijk element bij. Veel rekenkamers zullen de effecten van de Wet versterking decentrale rekenkamers merken en ondersteuning nodig hebben bij de transitie die dat vergt.

De NVRR wordt geleid door een collegiaal vrijwilligersbestuur en ondersteund door een professioneel verenigingsbureau en een directeur.

Algemeen bestuurslid NVRR, beoogd penningmeester (M/V)

Als bestuurslid van de NVRR:

• heb je visie en kennis van het vakgebied en/of specifieke aandachtsgebieden;
• kan je goed samenwerken en communiceren met andere bestuursleden, verenigingsleden, bureau en betrokken buitenstaanders;
• ben je in staat zijn om met in- en externe stakeholders samen te werken, ideeën te vormen en concrete plannen uit te voeren;
• sta je voor resultaatgericht besturen;
• ben je in staat ideeën te genereren, deze te kunnen uitdragen en in de praktijk tot uitvoering kunnen (laten) brengen;
• ben je bereid om actief mee te denken over (de ontwikkeling van) het algemene beleid;
• ben je een inspirerende persoonlijkheid met tact, kennis van zaken, daadkracht en humor;
• ben je bereid om een eigen rol te vervullen in het bestuur en actief bij te dragen aan de teamontwikkeling, het eigen belang weet je daaraan ondergeschikt te maken.

De ideale kandidaat

• heeft financiële verantwoordelijkheid gedragen en is bereid penningmeester te worden;
• heeft enige jaren bestuurservaring;
• is al enige jaren nauw betrokken bij de NVRR;
• kennis van decentraal bestuur is een pré;
• heeft een relevant netwerk bij de landelijke politiek of collega-verenigingen zoals VNG, Unie van Waterschappen, VvG en Nederlandse Vereniging voor Raadsleden;

Nadere informatie

• Aan een bestuursfunctie is de maximale vrijwilligersvergoeding verbonden;
• De functie wordt in principe voor minimaal vier jaar vervuld (één bestuurstermijn, maximaal 2 keer verlengen is mogelijk);
• Geschatte tijdsinvestering: vier (met pieken van acht) uur per week;
• Binnen het bestuur is een taakverdeling. De specifieke portefeuilles, functies, taken of projecten worden gezamenlijk verdeeld;
• Van de bestuursleden wordt verwacht dat zij alle bestuursvergaderingen (zes per jaar) bijwonen evenals twee keer een algemene ledenvergadering en op verzoek aan de voorbereiding meewerken.

Procedure voor de vacature van bestuurslid

Personen die geïnteresseerd zijn in deze bestuursfuncties worden verzocht zich te kandideren. Kandidaatstellingen dienen uiterlijk 1 maart schriftelijk bij de selectiecommissie te zijn ingediend. Dat kan per e-mail via info@nvrr.nl. Informatie over het profiel en de procedure is in te winnen bij Steven Oostlander, voorzitter van de NVRR, via info@nvrr.nl. U kunt telefonisch contact opnemen met Lies van Aelst (directeur van de NVRR) op 06 – 51 60 20 54.

Geschikte kandidaten worden uitgenodigd voor een gesprek met de selectiecommissie, gevolgd door een kennismakingsgesprek met het voltallige bestuur. Vervolgens wordt de kandidaat voor benoeming voorgedragen aan de Algemene Ledenvergadering van de NVRR.

Over de NVRR

De NVRR is in 2003 opgericht en heeft circa 247 leden bij gemeenten, provincies en waterschappen. Kenmerkend zijn de verschillen tussen de leden. De G4, provincies en een klein aantal andere leden beschikken over de middelen voor een rekenkamer met professionele ondersteuning in eigen huis en voeren veelal onderzoeken uit in eigen beheer. De overige leden zijn beperkter in capaciteit en beschikken over minder middelen.

Meer informatie over de organisatie, statuten en dienstverlening treft u aan op de website van de NVRR via www.rekenkamers.nl.

Het is noodzaak voor gemeenten om beleidsambities te vertalen naar concrete en meetbare doelstellingen en acties, om zo effectieve sturing, monitoring en evaluatie mogelijk te maken. Dat is de conclusie van een meta-analyse van woonbeleid die architecten- en ingenieursadviesbureau SWECO heeft uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers & Rekenkamercommissies (NVRR).

Rekenkameronderzoeken bieden een schat aan informatie op gemeentelijk niveau. In het onderzoek van SWECO zijn 62 rekenkamerrapporten uit de periode 2015 – 2023 geanalyseerd om inzicht te bieden in de beleidsmatige vraagstukken en de lessen die hieruit volgen. Daarnaast werden gemeente overstijgende vraagstukken en lacunes in het woonbeleid geïdentificeerd.

Voorkom vertraging door op tijd informeren van de raad

Het onderzoek geeft belangrijke inzichten en aanbevelingen voor rekenkamers zelf, maar ook voor andere partijen – zoals gemeenten, regio’s, provincies en landelijke beleidsmakers. Naast het advies om te steven naar concrete en meetbare doelstellingen en acties, adviseert het rapport ook een versterking van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad. De raad wordt vaak achteraf geïnformeerd. Dit kan een vertragend effect hebben, omdat in de praktijk raadsleden regelmatig de uitgangspunten van bijvoorbeeld een keuzenotitie of beleidsplan ter discussie stellen. Dit kan voorkomen worden door de betrokkenheid van de raad te vergroten en vooraf kaders aan de raad te vragen en/of vast te laten stellen.

Veranderde positie van wonen

Er zijn in de periode 2015 – 2023 veel vergelijkbare onderzoeken uitgevoerd naar de resultaten en effectiviteit van het totale woonbeleid en de sturingsmogelijkheden. Deze brede focus komt voort uit de veranderende positie van wonen in het maatschappelijk debat; Van de gedachte “de woningmarkt is klaar” naar de huidige woningcrisis waarbij wonen een dringend thema op de agenda is geworden. Om het woonbeleid (weer) op te pakken zochten rekenkamers eerst inzicht in het woonbeleid dat werd gevoerd in de totale breedte. Dit leidt tot vergelijkbare conclusies en aanbevelingen.

De onderzoeken die zich richten op de totaliteit van het woonbeleid leveren vaak meer oppervlakkige conclusies en aanbevelingen op dan onderzoeken die zich richten op specifieke thema’s binnen het woonbeleid. Een aanbeveling is om in het vervolg specifieker onderzoek te doen naar bepaalde thema’s of de effectiviteit van bepaalde instrumenten die gemeenten inzetten om zo te komen tot meer verdiepende inzichten.

Meer sturing vanuit de overheid, hoe effectief is dat?

Nu wordt de regie op wonen weer versterkt. De effecten van de nieuwe maatregelen moeten nog doorwerken. Denk aan de woondeals die zijn gesloten en wetwijzigingen die voorliggen, zoals de wet regie op de volkshuisvesting. Ook gemeenten zelf krijgen meer ruimte om invloed te hebben op het wonen, bijvoorbeeld met de opkoopbescherming en de wet goed verhuurderschap. De komende jaren is het interessant om de effectiviteit van deze maatregelen te onderzoeken.

Van elkaar leren in de lunchwebinar op 8 februari 2024

De NVRR en SWECO hopen dat dit rapport gemeenten zal helpen om van elkaar te leren, hun woonbeleid te verbeteren en de uitdagingen op de woningmarkt effectiever aan te pakken. De volledige meta-analyse is beschikbaar via het Metadossier Woonbeleid van de NVRR.

En luister mee naar het lunchwebinar op 8 februari 2024 van 12:00 tot 13:00. Schrijf je hier in.

Vrijdag 8 december vierde de Rekenkamer Enschede haar 25-jarig jubileum met een symposium in de Museumfabriek. Met ruim 50 gasten uit college, raad, diverse Rekenkamers en de Enschedese Rekenkamerhistorie was het een geslaagde bijeenkomst. Het symposium vond plaats in de Museumfabriek, aan de wand hingen tientallen schilderijen over de lokale textielgeschiedenis. Dat leverde een mooie entourage op voor de gesprekken in de pauze, waar ook veel oude bekende elkaar nog weer eens ontmoetten.

Burgemeester Roelof Bleker van Enschede was eerste spreker. Hij reflecteerde vanuit verschillende rollen op de Rekenkamer: hij was raadslid toen de Rekenkamercommissie Enschede werd opgericht, en maakt(e) als wethouder en burgemeester deel uit van het Enschedese college. Tussentijds heeft hij zich als dijkgraaf bij het Waterschap Rivierenland ook sterk gemaakt voor Rekenkamers. Hij beschreef de rekenkamer als waardevolle spiegel, vergrootglas én venster.

Voorzitter Harry de Boer blikte terug op 25 jaar onderzoek. In die tijd zijn ruim 50 onderzoeken gedaan en hebben 46 leden deel uitgemaakt van de Rekenkamer. Hij beschreef de geboorte, groeistuipen en zelfevaluaties van de Rekenkamer, die de basis hebben gevormd voor waar de Rekenkamer nu staat. Hij schetste een aantal voorwaarden voor een goede Rekenkamer, onder andere goede relaties, transparantie, duidelijke procedures en een gelijkwaardig speelveld.

In een panelgesprek deelden experts Suzan Mathijssen (Rekenkamer Oost en penningmeester NVRR), Nils Nijdam (Algemene Rekenkamer) en Laurens de Graaf (voorzitter jury Goudvink) hun inzichten over lokale, provinciale en algemene rekenkamer(s). Het ging onder andere over kwaliteit van onderzoek: wat is doorslaggevend (impact, onderzoekskwaliteit, presentatie) en de verschillen tussen de landelijke en lokale Rekenkamers. Lokale Rekenkamers zien direct voor wie ze werken en moeten daarom in woord en daad aan kunnen sluiten bij hun doelgroep, terwijl de Algemene Rekenkamer meer op institutioneel niveau acteert.

Na de pauze verklapte Lies van Aelst, directeur van de NVRR haar recept voor (on)succesvol onderzoek: het rapport moet niet té pittig zijn, maar zeker ook niet smakeloos, pas op met het toevoegen van zuur, wissel een snack af met een vijfgangendiner, en laat pottenkijkers in je keuken toe. En, het belangrijkste ingrediënt is liefde: werk aan de relatie met raad, college en organisatie zodat rapporten goed landen.

Tot slot namen drie oud-raadsleden uit Enschede plaats in een panel. Zij zijn nu alle drie lid van Rekenkamers elders in Twente. De eerste prikkelende vraag ‘Doen jullie het beter dan de Rekenkamer Enschede?’ leverde mooie verhalen op over verschillende werkwijzen van Rekenkamers – en over het belang van duidelijke procedures, voor de Rekenkamer zelf, maar ook voor de organisatie, raad en college. De oud-raadsleden merken dat hun ervaringen als raadslid van grote meerwaarde zijn in hun huidige Rekenkamerfunctie: ze kennen de Rekenkamer al en kunnen goed aansluiten bij hun raden.

Bij de borrel in het museumcafé werd enthousiast nagepraat en geproost op de afgelopen en komende 25 jaar Rekenkamerwerk.

Na 3 intensieve dagen waar de verschillende aspecten van rekenkameronderzoek aan bod kwamen, werd de introductiecursus feestelijk afgerond met een taartje en een certificaat van deelname! Ook meedoen? In het nieuwe jaar start de nieuwe introductiecursus.

Op 24 november organiseerde de kring noord haar wintercongres in de historische statenzaal van de provincie Groningen. Hier is de Goudvink uitgereikt aan de winnaar.

De goudvink jury ging in conclaaf over de drie mooie genomineerde rapporten. Benieuwd wie gewonnen heeft? Bekijk onderstaande video.

De jury bestaat uit Laurens de Graaf, Klaartje Peters, Peter van der Knaap, Joyce Satijn, Hans Bekkers en Utrechts wisseljurylid Paul Venhoeven. De jury wordt ondersteund door Etienne Lemmens, Lies van Aelst en Jolien Wiegman.

Afgelopen maandag is de goudvink jury in conclaaf gegaan over de drie mooie genomineerde rapporten. De jury bestaat uit Laurens de Graaf, Klaartje Peters, Peter van der Knaap, Joyce Satijn, Hans Bekkers en Utrechts wisseljurylid Paul Venhoeven. De jury wordt ondersteund door Etienne Lemmens, Lies van Aelst en Jolien Wiegman kwamen zij tot een winnaar. Benieuwd wie gewonnen heeft? Kom naar het NVRR congres van de kring noord op 24 november!

‘Krantenkoppen zijn niet hetzelfde als doorwerking’

Marjolein van Asselt is directeur van de Rekenkamer Rotterdam. Tot voor kort was zij ook hoogleraar Risk Governance aan de Universiteit van Maastricht. Voordat ze voor de rekenkamer werkte was Marjolein raadslid bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid en bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. We spraken met Marjolein over haar drijfveren en ervaringen.

Hoe ben je bij rekenkamers terecht gekomen?

‘Dat is een grappig verhaal. Ik zat in mijn laatste jaar bij de OVV, de wetgever bepaalt daar hoe lang je het werk mag doen. Ik wilde voor de publieke zaak onderzoek blijven doen. Toen zag ik deze vacature op linkedin en dacht ik “ken ik nog iemand die ik hier op kan wijzen?”, dus klikte ik op de vacature. Ik dacht eigenlijk niet aan mezelf. Toen las ik de vacature en dacht ik dit is gewoon een interdisciplinair onderzoeksinstituut voor lokaal beleid voor de gemeenteraad. Het heeft de breedte van de WRR en het zit net als de OVV dicht op de praktijk. Ik twijfelde wel even, want ik mocht nog een jaar bij de OVV, maar mijn omgeving zei “misschien moet je wat sollicitatie ervaring opdoen”. Dus ik solliciteerde eigenlijk om warm te lopen. Ik leerde de rekenkamer pas kennen toen ik er al werkte. Zelf had ik heel weinig beeld bij de inhoud van rekenkamerwerk en ik had niet scherp dat al die onderzoeksinstituten die je op Rijksniveau hebt, lokaal ontbreken. Dat vond ik schrikken. Ik probeer in mijn Haagse netwerk helder te maken dat al dat werk dat op nationaal niveau door vele instituten gedaan wordt, lokaal door de rekenkamer en ombudsman gedaan worden. Dat is nogal een verantwoordelijkheid! Als wij iets niet op kunnen pakken, blijft het gewoon liggen, terwijl er op nationaal niveau zoveel meer onderzoeksinstituten zijn. De ombudsman en rekenkamer zijn lokaal de enige onafhankelijke adviesorganen. Ons onafhankelijke onderzoek is daarmee een belangrijk en groot goed. We bieden raadsleden inzichten om hun werk nog beter te kunnen doen. Toen ik mensen vertelde dat ik hier kwam werken, merkte ik dat heel veel mensen onbekend waren met rekenkamers. Ik probeer het werk daarom zo bekend mogelijk te maken!’

Wat breng jij mee vanuit je eerdere werk naar rekenkamers?

‘De ervaringen die ik meebreng zijn vanuit de WRR, OVV, bestuurslid jonge academie en als voormalig hoogleraar. Ik ben een ervaren onderzoeker. Die onderzoekservaring breng ik mee in combinatie met de bestuurlijke ervaring om ook te zorgen dat er iets met onderzoeken gebeurt. Krantenkoppen zijn niet hetzelfde als doorwerking. We doen het uiteindelijk om te helpen verbeteren en veranderen en om inzicht te geven in complexe dossiers.’

Wat kunnen jouw voormalig collega`s en opvolgers leren van rekenkamers?

‘In mijn vorige banen (WRR en OVV) stonden we toch wat verder af de volksvertegenwoordigers. Onderzoekers kunnen van rekenkamers leren hoe je met behulp van onderzoek de democratie kunt ondersteunen. Vanuit iemand bij de universiteit geredeneerd: je doet bij een grote rekenkamer zoals Rotterdam echt fulltime onderzoek. Je hebt de tijd en ruimte om je te verdiepen en je hebt directe impact. Op de universiteit heb je toegang tot alle wetenschappelijke kennis, als rekenkamer heb je toegang tot data bij gemeenten waar universiteiten vaak geen toegang toe hebben.

Ik roep wetenschappers ook wel op, werk samen met rekenkamers! In die samenwerking is veel te halen!’
In haar afscheidsrede als hoogleraar legde Marjolein ook veelvuldig de link tussen rekenkamers en ander wetenschappelijk werk.

Op 24 november wordt de Goudvink voor het beste rekenkamerrapport van 2023 uitgereikt op het congres van de kring Noord, in Groningen. De jury zal binnenkort in conclaaf gaan over de drie genomineerde rapporten, dat zijn (in willekeurige volgorde):

• Amersfoort: Investeren en regisseren
• Ede: Het bos achter de boomspiegels
• Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel: Management van risico’s

Wij kijken terug op een geweldig mooi congres om ons twintigjarige bestaan te vieren. Voorafgaand aan het congres werd Steven Oostlander benoemd tot voorzitter en werden de plannen voor 2024 goedgekeurd. Inspirerende sprekers hielden ons op het congres een kritische spiegel voor. Onze nieuwbenoemde voorzitter Steven Oostlander keek terug op de historie van onze vereniging en de mensen die deze met ons samen opbouwden en keek vooruit naar onze toekomstplannen. Daarna nam Barbara Joziasse, collegelid van de Algemene Rekenkamer, ons mee in de controle van beleid en belastinggeld door de Algemene Rekenkamer en de parallellen die we decentraal en nationaal kunnen zoeken. Ellen van Doorne, directeur bij het ministerie van BZK, benadrukte het belang van goede samenwerking tussen het ministerie van BZK en de NVRR, iets wat wij zeer onderschrijven. Zij vertelde dat er dit jaar met subsidie van het ministerie van BZK een handboek voor rekenkamers tot stand zal komen! Hierna nam Frits van der Meer, historicus, ons mee in de historie van het decentrale openbaar bestuur en rekenkamers. Mark van Twist, werkzaam bij de NSOB, inspireerde ons richting de toekomst en de rol die rekenkamers hierin kunnen en moeten spelen. In de pauze mochten de leden stemmen op de collegereactie op rekenkamerrapporten die zij eigenlijk nooit meer wilden horen, met dank aan de landelijkekenniskring. Na de pauze vormden de door Rekenkamers minst gewaardeerde collegereacties stof voor het gesprek met burgemeester Sander de Rouwe, gemeentesecretaris Heleen Kromkamp, wethouder Matthijs Sikkes-van den Berg en raadslid Sjir Hanssen. Erik Pool, van het programma dialoog en ethiek, vertelde over het afleggen van rekenschap in combinatie met het creëren van een veilige werkomgeving waarin resultaten bereikt kunnen worden. Na een mooie ronde interactieve workshops was er een paneldiscussie met de schrijvers van onze essaybundel Nils Nijdam, Sjoerd Keulen, Jos Verlaan, Cor van Montfort en Marije van den Berg. Marije mocht direct na de paneldiscussie de deelnemers kritisch en bevlogen meenemen in de rol van rekenkamers in de beleidsbubbel en of wij ook kunnen bijdragen aan het leeglopen van de bubbel. Tot slot was daar Vincent van Stipdonk, die een prachtig rekenkamerlied ten gehore bracht!

Essaybundel

De leden van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies hebben Steven Oostlander gekozen tot voorzitter. Oostlander werd door het bestuur voorgedragen. ‘Met zijn zeer brede ervaring in het openbaar bestuur en zijn brede netwerk binnen en buiten rekenkamers, is Steven een welkome aanvulling op het bestuur en een goede voorzitter’ zo stelt het bestuur.

Oostlander treedt aan op de dag dat de NVRR haar 20jarig jubileum viert. Hij stelt hier zelf over: ‘We hebben als vereniging de afgelopen 20 jaar gebouwd aan sterke rekenkamers die kwalitatief goede onderzoeken opleveren. Ik ben trots dat ik de komende jaren aan de slag mag als voorzitter van deze mooie vereniging. Ik zie de komende jaren kansen in het versterken van de positie van rekenkamers en het nog verder professionaliseren en uitbouwen van ons lerende netwerk.’

In het dagelijkse leven werkt Oostlander voor Logius, het IT bedrijf van het Rijk als afdelingshoofd stelselregie. Daarnaast is hij voorzitter van de rekenkamer Dordrecht en voorzitter van Humanitas Haagland.