Skip to main content

Auteur: Secretariaat

Training: Vergroot de impact van je rekenkamer

Als lid van de rekenkamer is analytisch vermogen en inhoudelijke kennis van belang. De opvattingen over uw kennis en inzichten worden, echter, ook mede bepaald door de manier waarop u deze kennis communiceert. Die manier heeft invloed op hoe deze wordt ontvangen en begrepen. Hierbij spelen non-verbale signalen, gedrag en belangen een belangrijke rol.

Om de intentie van adviezen over het voetlicht te krijgen is het derhalve van belang dat deze congruent is met de wijze waarop u deze communiceert. Wanneer de vorm en inhoud congruent is heeft u maximale impact.

Dat vraagt om bewustzijn van de eigen communicatiestijl zodat u ook in staat bent professioneel af te stemmen op uw boodschap en de personen voor wie het advies is bedoeld. Dit versterkt de ontvankelijkheid voor de logica en zorgvuldigheid van de bevindingen en vergroot het draagvlak voor de aanbevelingen ter verbetering.

De werkwijze

Praktijkcasussen en een helder theoretisch kader wisselen elkaar af waarbij u ontdekt waar uw talent ligt als professioneel adviseur. Het gaat daarbij niet over het goed of fout maar over de voor- en nadelen van iedere advies stijl. U krijgt concrete handvatten mee voor uw dagelijkse praktijk en u leert van u medecursisten.

Leerdoelen

  • Verdieping van het zicht krijgen op uw eigen stijl van adviseren
  • Herkennen van verschillende stijlen
  • Herkennen en inspelen op gedrag van de ander
  • Het zelf verzamelen van aandachtspunten voor uw adviesvaardigheden

Rekenkamers doen gezamenlijk onderzoek naar invulling NPLV

De rekenkamers van Arnhem, Groningen en Heerlen doen gezamenlijk een langjarig onderzoek naar de resultaten en effecten van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV), ieder in hun eigen gemeente. Het belangrijkste doel van het gezamenlijke langjarige rekenkameronderzoek is de gemeenteraden door de jaren heen te ondersteunen bij hun kaderstellende en controlerende taken voor dit programma. Het eerste deelonderzoek is erop gericht de gemeenteraad inzicht te geven in de startsituatie en de lokale invulling van het programma.

De rijksoverheid heeft het NPLV opgezet om de komende 20 jaar samen met 19 gemeenten en andere lokale partijen de leefbaarheid en veiligheid in 20 focusgebieden weer op orde te krijgen en de bewoners meer perspectief te bieden. In deze kwetsbare stedelijke gebieden hebben inwoners namelijk bovengemiddeld te maken met onder meer armoede, schulden, gezondheidsproblemen, overlast, schrale woonomstandigheden en (gevoelens van) onveiligheid. Jongeren die in deze gebieden opgroeien hebben meer kans op een lager schoolniveau, voortijdig schoolverlaten, een lager betaalde baan en het vertonen van normoverschrijdend gedrag. Heerlen-Noord, Groningen Noord en Arnhem Oost behoren tot de 20 focusgebieden.

Het NPLV is in juli 2022 gestart. Uitgangspunt is samenwerking en ontschotting tussen de verschillende ministeries op landelijk niveau en een integrale gebiedsgerichte werkwijze op lokaal niveau. Doel van een integrale werkwijze en ontschotting is dat verschillende gelstromen gecoördineerd worden ingezet. Per focusgebied wordt hiertoe een alliantie opgezet van overheid en maatschappelijke organisaties, zoals woningbouwcorporaties, onderwijsinstellingen en politie.

De rekenkamers van Heerlen, Arnhem en Groningen gaan dit grote landelijke programma in hun eigen gemeente langjarig volgen. Omdat het NPLV veelomvattend, langjarig en complex is, voert elke rekenkamer eerst een startonderzoek uit. Doel van het startonderzoek is inzicht verkrijgen in de wijze waarop de gemeente lokaal het NPLV opzet en invulling geeft en op welke wijze de gemeenteraad haar rol kan vervullen. Daarmee bieden de rekenkamers inzicht in de beleidsmatige, financiële en governance kaders van het programma en de informatievoorziening over de voortgang aan de gemeenteraad. Actuele vragen betreffen ook de financiering vanuit het Rijksprogramma waarover nog veel onduidelijkheid bestaat. Bekend is dat er een beroep zal worden gedaan op diverse Rijksbudgetten, zoals het Volkshuisvestingsfonds en de Regiodeals.
Er is een opzet gekozen waarbij ook andere rekenkamers van NPLV-gemeenten bij het onderzoek aan kunnen sluiten. De samenwerking met andere rekenkamers zal overzicht geven van wat werkt in de verschillende lokale programma’s en biedt de mogelijkheid om van elkaar te leren.

Terugblik Koos Janssen als voorzitter van de goudvinkjury

Koos Janssen, burgemeester van Zeist, was 4 jaar lang de voorzitter van de jury van de Goudvinkprijs. Samen blikken we terug op zijn tijd als juryvoorzitter en de waarde van de Goudvink. De prijs, uitgereikt vanuit de Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR), is een prijs voor het beste rekenkamerrapport. De vink staat symbool voor het ‘afvinken’ van criteria waaraan het gevoerde bestuur moest voldoen. Waar eerder vooral technisch werd gekeken, zijn later meer criteria mee gaan tellen voor de Goudvink.

Download hieronder het volledige artikel in PDF formaat.

Lunchwebinar: is een rekenkamer in een waterschap iets voor mij?

Het zal je niet ontgaan zijn dat met de wet versterking decentrale rekenkamers ook in waterschappen rekenkamers komen. Een deel van de waterschappen had al een rekenkamer(commissie) en een dele nog niet. Vanaf de zomer wordt er in veel waterschappen geworven voor nieuwe rekenkamerleden. Misschien heb je bij het zien van de vacatures wel gedacht: misschien is dat iets voor mij? En misschien stelde je je hierbij ook de vraag: hoe verschilt een rekenkamer in een waterschap van een rekenkamer in een gemeente? Over deze vragen gaan we, samen met actieve leden uit de waterkring, graag met je in gesprek tijdens dit lunchwebinar!

De weg naar de modelverordening

Silvi Joosten en Gerard Lappee zitten in het transitieteam dat de afgelopen maanden hard gewerkt heeft aan de modelverodening samen met de VNG. Zij hebben ook een model gemeenschappelijke regeling, onderzoeksprotocol en huishoudelijk reglement opgesteld. Silvi is onderzoeker bij gemeenten met een specialisatie in rekenkamerwerk, ze is ook lid van de rekenkamercommissies van Bergen (L), Montferland en Rheden. Gerard is secretaris van de Rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg en is secretaris van de Provinciale Adviescommissie Leefomgeving. 

Hoe kwamen jullie ertoe om je hand op te steken voor het transitieteam?

Silvi: Ik heb lang als interimmanager gewerkt en ik vind het nog steeds heel boeiend om de consequenties van een verandering te analyseren en daar de meest praktische oplossingen voor te zoeken. Ik wil graag verbeteren, maar ook het goede behouden. En hoe kun je dat beter doen dan hierover mee te denken in een transitieteam?!

Gerard: Onze rekenkamercommissie had al in 2020 de verordening kritisch bekeken en een waslijst met verbetersuggesties aangereikt aan de griffiers. Maar die wilden het liefste aansluiten bij een modelverordening van de VNG. Dus ik dacht: dan moet ik mij gaan bemoeien met het opstellen van de nieuwe modelverordening!

 

Hadden jullie al ervaring met het maken van bijvoorbeeld een verordening?

Ja, maar dat is toch alweer een hele tijd geleden. Gelukkig heeft de VNG een heel strak format waaraan verordeningen moeten voldoen. Daarnaast hoefde maar weinig in de verordening te worden opgenomen omdat bijna alles al in de Gemeentewet zelf wordt geregeld. In de wet staat wat de gemeenteraad nog in een verordening moet regelen en een meeleesgroep heeft de concept verordening ook nog eens kritisch doorgelezen.

Gerard: Nee, geen enkele ervaring. Gelukkig was één van onze rekenkamercommissieleden jurist. Met haar heb ik regelmatig kunnen sparren.

 

Het maken van de verordening is natuurlijk achter de schermen gebeurd, hoe gaat zoiets?

Silvi:

Tja, in ieder geval anders dan gedacht. Wij gingen vooral over de inhoud en de VNG over het proces en het juridische format. We hebben leuk met elkaar samengewerkt en kregen veel vrijheid, maar de hele procedure duurde wel lang. En aangezien ik niet echt heel geduldig ben… Maar zeker leuk om een keer mee te maken.

Gerard: Lies van Aelst had contact gelegd met de VNG. Daaruit volgde een digitale kennismaking. Silvi en ik waren in de veronderstelling dat de VNG strakke kaders zou meegeven aan ons. Maar het tegendeel bleek het geval: we hadden eigenlijk heel veel ruimte!

Het uitgangspunt was om de tekst zo kaal mogelijk te maken. Dus hebben we veel tekst geschrapt; zoals tekst die al in de Gemeentewet staat.

Verder voegden we artikelen toe die volgden uit de Wet versterking decentrale rekenkamers.

Ook hebben we jargon zoveel mogelijk omgezet in normale taal.

Als Silvi en ik het eens waren over een concept-versie, dan stuurden we deze naar de VNG. Enkele weken later volgde dan meestal een digitale ontmoeting met de VNG. Zo hebben we sinds oktober 2022 zo’n drie keer met de VNG overlegd. En daarnaast verwerkten we reacties van meelezers (raadsleden, griffiers, het ministerie van BZK VNG, NVRR).

 

Heeft het maken van deze toolkit voor rekenkamers jullie ook iets gebracht?

Silvi:

Ik vond en vind het nog steeds erg leuk. Vooral de samenwerking met Gerard en Lies is mij heel goed bevallen. We hebben samen gemopperd maar vooral ook veel gelachen en geleerd. De modelverordening en het conceptreglement van orde zijn nu klaar, het voorbeeld onderzoeksprotocol en de voorbeeld gemeenschappelijke regeling ligt bij de meeleesgroep ter beoordeling. Wat nog rest is deze toolkit inclusief de passages uit de Gemeentewet en de verbinding ertussen op de site laten plaatsen. Als dat klaar is, ben ik tevreden en trots op wat Gerard en ik samen, met de hulp van heel wat anderen, hebben opgeleverd.

Gerard: Ja, het inzicht dat je als niet-jurist een zinvolle bijdrage kunt leveren aan het opstellen van juridische documenten. Gewoon een kwestie van kritisch lezen en je gezond verstand gebruiken.

Lunchwebinar: ervaringen met inwonerparticipatie in de rekenkamer

Veel rekenkamers denken na over de vraag ‘kan ik inwoners betrekken bij mijn rekenkamer(onderzoek)?’. Soms vragen (volks)vertegenwoordigers hun rekenkamer ook om over dit thema na te denken. Verschillende rekenkamers deden hier ook al ervaring mee op, op uiteenlopende wijze. We gaan in dit lunchwebinar, samen met drie rekenkamers die al ervaring opdeden met inwonerparticipatie, het gesprek hierover aan. De rekenkamers van Nijmegen, Zeist en De Wolden delen hun ervaringen en er is veel ruimte voor interactie om ook eigen ervaringen uit te wisselen.

Steven Oostlander beoogd voorzitter NVRR

Na een zorgvuldige wervingsprocedure waarbij bestuur en leden betrokken waren, draagt het bestuur Steven Oostlander voor als nieuwe voorzitter voor de NVRR. Steven is voorzitter van de Rekenkamercommissie Dordrecht en was in het verleden voorzitter van de Rekenkamer Amersfoort. In het dagelijks leven is hij afdelingshoofd stelselregie bij Logius en hiervoor werkte hij zo`n 18 jaar voor de organisatie van de Tweede Kamer. Steven wordt op de ALV op 11 oktober voorgedragen voor benoeming.

Meer weten over Steven? https://www.linkedin.com/in/steven-oostlander

Training behavioural auditing: het onderzoeken van gedrag en drijfveren

Deze training is een vervolg op het mini-symposium “Gedrag in Rekenkameronderzoek, nut en noodzaak”, aanwezigheid bij het symposium is geen vereiste voor deelname. We gaan in meer detail in op het onderzoek doen naar cultuur en gedrag op een open, inductieve manier. Behavioural auditing is gericht op het onderzoeken van gedrag van mensen in organisaties. Sociaal-psychologische en culturele factoren spelen daarin een belangrijke rol. In de workshop wordt cultuur & gedrag praktisch hanteerbaar en onderzoekbaar gemaakt. Er wordt rekening gehouden met de specifieke context van rekenkamers.

Behavioural auditing richt zich op het onderzoeken van drijfveren voor gedrag. Echte drijfveren zijn vaak anders dan mensen in eerste instantie rapporteren. Sterker, zij zijn zich daar vaak maar ten dele of zelfs helemaal niet van bewust. Het is aan de onderzoeker om deze boven tafel te krijgen. We maken hierbij gebruik van concepten en ideeën die zijn ontwikkeld aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT) door gezaghebbende wetenschappers als Peter Senge, Chris Argyris, Donald Schön en Edgar Schein.

Als deelnemer maak je kennis met een ander onderzoeksdesign dan je misschien gewend bent. We betreden hiermee een voor veel rekenkameronderzoekers nieuw terrein. Veel van de technieken en vaardigheden die nodig zijn om een behavioural audit uit te kunnen voeren, zijn ook op andere gebieden toepasbaar en kunnen goed worden ingezet bij andere onderzoeken.

Leerdoelen

  • Je maakt kennis met onderzoekstradities zoals action research en met aan het MIT ontwikkelde concepten en inzichten over lerende organisaties.
  • Je leert hoe deze theoretische inzichten te vertalen naar inzichten die betrekking hebben op het denken en doen van mensen in organisaties, vanuit de rol van rekenkameronderzoeker.
  • Je maakt kennis met een traditie van relevant en deugdelijk onderzoek gericht op het gedrag van mensen in organisaties gebaseerd op een aan het MIT ontwikkeld onderzoeksdesign.
  • Je leert hoe bevindingen kunnen worden verwerkt in een helder en aansprekend rapport.
  • Je krijgt inzicht in welke vaardigheden nodig zijn voor een Behavioural Audit.

Omschrijving en programma
In deze training gaan we uit van zogenaamd case-gericht onderwijs. We doorlopen het onderzoeksproces stapsgewijs op basis van een casus. Het werken aan de casus wordt afgewisseld met korte theoretische inleidingen en korte oefeningen. Je kunt deze training ook volgen als je niet bij het mini-symposium aanwezig kon zijn.

Maximaal 15 deelnemers, De training is kosteloos, de kosten voor later dan 14 dagen van te voren afmelden bedragen 75 euro.  

 

Benoeming president van de Algemene Rekenkamer

De heer drs. P.J. (Pieter) Duisenberg RC wordt president van de Algemene Rekenkamer. De ministerraad heeft op voorstel van minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ingestemd om de heer Duisenberg voor benoeming als lid van het college en tevens president voor te dragen. De benoeming gaat in per 1 september 2023.

De Tweede Kamer heeft op 9 mei 2023 de heer Duisenberg voorgedragen als lid van het college van de Algemene Rekenkamer. Naar aanleiding van consultatie van de collegeleden van de Algemene Rekenkamer wordt de heer Duisenberg, op voordracht van de minister van BZK, tevens benoemd als president.

Pieter Duisenberg is sinds 1 oktober 2017 voorzitter van de Vereniging Universiteiten van Nederland. Daarvoor was hij lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal voor de VVD en zette hij zich in voor goede controle van overheidsuitgaven. Zo heeft hij onder meer voorstellen gedaan voor een betere parlementaire behandeling van de verantwoording door het kabinet over het gevoerde beleid.

Het college van de Algemene Rekenkamer bestaat momenteel uit 2 personen; waarnemend president Ewout Irrgang en collegelid Barbara Joziasse.

Raad en Rekenkamer: een nieuwe verbinding (online)

Door de Wet versterking decentrale rekenkamers, die per 1 januari 2023 is ingegaan, gaat de lokale rekenkamer veranderen. Een uitstekend moment om de banden tussen raad, rekenkamer en griffie aan te halen en gezamenlijk na te denken over de invulling van de nieuwe lokale rekenkamer.

Dat doen we in deze online-bijeenkomst, bestaande uit:

  • Een algemeen deel waarin vragen worden besproken als: wat staat ons te doen en hoe gaat de samenwerking tussen raad, rekenkamer en griffie er uit zien.
  • Een specifiek deel met deelsessies voor raadsleden, griffiers en leden van de rekenkamers.

Meer informatie

Op onze pagina over de Nieuwe Rekenkamer vindt u alle informatie om raden, de griffie en rekenkamers te helpen bij de transitie en het komen tot de ideale verbinding.

Wilt u een andere bijeenkomst bijwonen? Klik dan hier.

De sessies “Raad en Rekenkamer” worden georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR), de Vereniging van Griffiers en de Nederlandse Verenging voor Raadsleden.

Raad en Rekenkamer: een nieuwe verbinding (online)

Door de Wet versterking decentrale rekenkamers, die per 1 januari 2023 is ingegaan, gaat de lokale rekenkamer veranderen. Een uitstekend moment om de banden tussen raad, rekenkamer en griffie aan te halen en gezamenlijk na te denken over de invulling van de nieuwe lokale rekenkamer.

Dat doen we in deze online-bijeenkomst, bestaande uit:

  • Een algemeen deel waarin vragen worden besproken als: wat staat ons te doen en hoe gaat de samenwerking tussen raad, rekenkamer en griffie er uit zien.
  • Een specifiek deel met deelsessies voor raadsleden, griffiers en leden van de rekenkamers.

Meer informatie

Op onze pagina over de Nieuwe Rekenkamer vindt u alle informatie om raden, de griffie en rekenkamers te helpen bij de transitie en het komen tot de ideale verbinding.

Wilt u een andere bijeenkomst bijwonen? Klik dan hier.

De sessies “Raad en Rekenkamer” worden georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR), de Vereniging van Griffiers en de Nederlandse Verenging voor Raadsleden.

Raad en Rekenkamer: een nieuwe verbinding (online)

Door de Wet versterking decentrale rekenkamers, die per 1 januari 2023 is ingegaan, gaat de lokale rekenkamer veranderen. Een uitstekend moment om de banden tussen raad, rekenkamer en griffie aan te halen en gezamenlijk na te denken over de invulling van de nieuwe lokale rekenkamer.

Dat doen we in deze online-bijeenkomst, bestaande uit:

  • Een algemeen deel waarin vragen worden besproken als: wat staat ons te doen en hoe gaat de samenwerking tussen raad, rekenkamer en griffie er uit zien.
  • Een specifiek deel met deelsessies voor raadsleden, griffiers en leden van de rekenkamers.

Meer informatie

Op onze pagina over de Nieuwe Rekenkamer vindt u alle informatie om raden, de griffie en rekenkamers te helpen bij de transitie en het komen tot de ideale verbinding.

Wilt u een andere bijeenkomst bijwonen? Klik dan hier.

De sessies “Raad en Rekenkamer” worden georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR), de Vereniging van Griffiers en de Nederlandse Verenging voor Raadsleden.

Training: Pakkende rapporten schrijven

Het doel van de training is om deelnemers gereedschap in handen te geven waarmee ze hun onderzoeksresultaten met nog meer impact kunnen presenteren. De trainers besteden aandacht aan twee belangrijke elementen van heldere presentatie: concrete taal, en duidelijke argumentatie. Het programma van de training ziet er daarmee als volgt uit:

Ochtend

Concreter is beter: in deze module laten de trainers de deelnemers zien hoe ze vaagheid in hun rapporten kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan een ‘intern alarmsysteem’ dat afgaat bij onvolledig taalgebruik, vage termen en jargon. Voor Rekenkamers is het een uitdaging de resultaten scherp te formuleren zodat de boodschap binnenkomt, zonder de boodschap aan concreetheid inboet. Een ‘scherpe’ formulering is niet altijd concreet. We nemen concrete voorbeelden uit rekenkamerrapporten als oefenmateriaal.

Middag

Naast het taalgebruik is de argumentatieve structuur van groot belang om resultaten helder te presenteren. Het gaat hierbij niet alleen om of de argumentatie inhoudelijk klopt, maar ook of die voor de lezer goed te volgen is, en zo min mogelijk ruimte laat voor interpretatie. Hiervoor gaan we aan de slag met De Argumentenladder, het visuele model van de argumentenfabriek om argumenten te ordenen en verbeteren. Hiermee helpen ze deelnemers onder meer om verborgen argumenten en aannames boven tafel te krijgen, de argumentatieve relaties te toetsen, en een onderbouwing zo helder mogelijk te structureren. Ook hier nemen we concrete voorbeelden uit rapporten als oefenmateriaal.

De training is kosteloos, de kosten voor later dan 14 dagen van te voren afmelden bedragen 75 euro.

Webinar: Rekenkamer als goed opdrachtgever

Veel rekenkamers besteden de uitvoering van het onderzoek geheel of gedeeltelijk uit aan onderzoeksbureaus. In de samenwerkingsrelatie die dan ontstaat kan veel misgaan. De NVRR ontving daar de afgelopen tijd veel vragen van leden over. Vragen zoals waar je op moet letten bij het maken van een opdrachtomschrijving? Of hoe je tussentijds kan bijsturen zonder het onderzoeksproces al te veel te verstoren? Wat je kan doen om de verwachtingen over het eindproduct goed te managen? Hoe ga je om met een bureau dat in jouw ogen niet levert wat is afgesproken?

 

In het webinar gaat Rob Paulussen (voorzitter diverse rekenkamers en zelfstandig onderzoeker) in gesprek met Jaap Bouwmeester (I&O Research) en Peter Struik (Partners+Propper Noordwijk). Wat zijn positieve en negatieve ervaringen, ook vanuit het perspectief van een onderzoeksbureau, en wat leert ons dat? Lies van Aelst (directeur NVRR) brengt vanuit de chat ook zoveel mogelijk van jouw vragen in.

 

Het webinar vindt plaats op 7 november 2023 van 12.00 – 13.00 uur en is voor maximaal 25 deelnemers toegankelijk. Schrijf je dus snel in via onderstaand formulier!

NVRR Algemene ledenvergadering

Het bestuur van de NVRR nodigt u van harte uit voor de Algemene ledenvergadering die zal plaatsvinden op donderdag 22 juni om 9.45 uur in Congresgebouw “De Vereeniging”, Utrecht.

Vervanging lid bij ALV
Volgens artikel 5 van de statuten van de NVRR zijn de voorzitters lid en kan hij of zij zich bij de ALV (inclusief besluitvorming) laten vervangen. Voluit luidt de bepaling over de vervanging (artikel 5, 6e lid): “Een lid kan zich ter vergadering en bij besluitvorming laten vertegenwoordigen door een gevolmachtigde officiële plaatsvervanger”.

Om dit zorgvuldig te doen, hanteren we de volgende werkwijze:
Een lid dat niet aanwezig kan zijn bij een ALV en zich wil laten vervangen, stuurt uiterlijk 24 uur van tevoren een bericht hierover aan de NVRR (info@nvrr.nl). Dit bericht bevat ten minste de naam van de plaatsvervanger en de melding dat deze plaatsvervanger gevolmachtigd is om namens het lid aan de vergadering en de besluitvorming deel te nemen. Onvolledige berichten (ontbreken van naam of volmacht) worden teruggestuurd. Bij aanvang van de ALV meldt de voorzitter welke leden zich aldus laten vervangen; dit maakt integraal onderdeel uit van de notulen.

Leerzaam, levendig mini-congres van het kennisplatform Limburgse rekenkamers

Kennisplatform Limburgse Rekenkamers kijkt trots terug op de kennisdelingsbijeenkomst van 2 juni. Gastheer was de Zuidelijke Rekenkamer. Uit Noord-, Zuid- en Midden-Limburg waren rekenkamer- en raadsleden en griffiers afgereisd naar de lichttoren van Eindhoven.

Zoals het hoort in Brabant trapten we af met een worstenbroodje (ook vegan) om daarna snel over te gaan naar de inhoud. Ervaren secretaris Jelly Smink, al meer dan 20 jaar actief als secretaris/onderzoeker van de rekenkamer Nijmegen gaf een mooie inkijk in haar keuken. Dit lokte veel vragen uit van het publiek. De vele vragen en mooie discussies ging naadloos door bij de volgende sprekers, Lies van Aelst (directeur NVRR) en Patrick Jacobs (raadslid Beesel en lid transitieteam NVRR). Deelnemers gingen huiswaarts met vele tips om je als rekenkamer te verbinden met de gemeenteraad zonder je onafhankelijkheid te verliezen en veel antwoorden op hun vragen over de Wet Versterking Decentrale Rekenkamers [link naar veelgestelde vragen invoegen].

Na een korte pauze ging het tweede programma onderdeel over water en hoe dit integraal in vele beleidsvelden een relevant thema is. Zeker voor gemeentelijke rekenkamers is dit als onderzoeksonderwerp nieuw, geen van de deelnemers deed hier eerder onderzoek naar of had water op de onderzoeksplanning staan. Behalve natuurlijk de rekenkamerleden van het Limburgs Waterschap, die ook aanwezig waren.

André Hengeveld onder meer van de rekenkamercommissie waterschap Hollandse Delta nam ons mee in zijn interessante en relevante werkveld. Hij riep de aanwezige rekenkamers op om dit thema op te pakken, met de overheden samen die hier ook mee te maken hebben. Het lijkt misschien niet voor de hand te liggen maar de aanknopingspunten met water zijn, zo vertelde Hengeveld, legio. Hij noemde hierbij duurzaamheid, energietransitie, stikstofproblematiek, woningbouw, et cetera.

Ard Schilder (Zuidelijke Rekenkamer) en Nico op de Laak (rekenkamer Roermond) namen het stokje over in een boeiende discussie, die later nog werd voortgezet onder het genot van een drankje en een hapje.

Het kennisplatform Limburgse rekenkamers en de NVRR organiseren regelmatig interessante landelijke en regionale bijeenkomsten waar je collega`s kunt ontmoeten en inspiratie op kunt doen! Zo organiseert de NVRR op 22 juni en 11 oktober congressen en is er in het najaar van 2023 in Beesel een kennisdelingsbijeenkomst met actuele onderwerpen. We zien je graag daar!

Angelique Hubens (voorzitter Kennisplatform Limburgse rekenkamers), 5 juni 2023

Lunchwebinar Wet Versterking Decentrale Rekenkamers

In dit transitiejaar is er veel in beweging rondom rekenkamers en rekenkamercommissies. Daarom zijn er vorig jaar NVRR transitieteams gestart om rekenkamers en rekenkamercommissies te ondersteunen in de transitie en om te zorgen dat alle benodigde informatie laagdrempelig beschikbaar is. Omdat we merken dat er op dit moment veel vragen leven over de transitie en de wet versterking en er ook behoefte is aan het delen van ervaringen, organiseren we 3 webinars om kennis en ervaringen te delen en vragen te stellen. De webinars zijn gericht op gemeentelijke rekenkamers.

Om vragen zo goed mogelijk te kunnen beantwoorden, vragen we je van tevoren deze op het inschrijfformulier te delen.

Manon Fokke blikt terug op de NVRR

Het is ongeveer een jaar geleden dat Manon wethouder werd in Maastricht en daarmee de NVRR helaas verliet. We blikken met haar terug op haar tijd bij de NVRR en de vereniging nu!

Hoe is het nu met jou in je nieuwe baan?

Goed! Ik heb het enorm naar mijn zin. Wethouder zijn is echt iets heel anders dan de jaren dat ik volksvertegenwoordiger was. We hebben een mooie coalitie met een mooi akkoord waar ik met veel plezier voor werk.

Hoe kijk je terug op je tijd bij de NVRR?

Ik was een jaar directeur, korter dan ik plande en ik had het werk ook echt langer willen doen. Maar de kans in Maastricht kon ik niet voorbij laten gaan! Ik vind de NVRR een erg leuke club met een missie: professionaliseren, zowel intern en extern. Het is mooi om onderdeel te zijn van een vereniging die zo in beweging en ontwikkeling is. Daar heb ik echt met plezier aan meegewerkt en meegeholpen. Ik ben in dat kader ook trots op de metadossiers en meta analyses en ook bij de rol die de NVRR had bij de uitwerking van de Wet Versterking. Daar hadden we een mooie rol in die niet vanzelfsprekend was.

Waar ben je het meest trots op uit je tijd als directeur?

Op hoe de NVRR in het kader van het wetsvoorstel leden écht ondersteunt en ook hoe de leden uiteindelijk duidelijkheid gekregen hebben. Er was lange tijd zoveel onzekerheid rond het wetsvoorstel, dat zorgt voor onrust. Het wetsvoorstel ging echt over de toekomst van rekenkamers, daar hoort een vereniging als de NVRR bij betrokken te zijn en die betrokkenheid is uiteindelijk ook gelukt.

Wat hoop je dat er in de toekomst nog gerealiseerd zal worden?

Ik hoop dat de vereniging bezig blijft met webinars om leden informatie uit te laten wisselen en dit af te stemmen op de behoefte van leden. Het is laagdrempelig en daarmee een hele mooie kans om kennis te delen en te ontmoeten!

Wat neem je in je nieuwe baan mee vanuit de NVRR?

Wees kritisch! Sta stil bij de vraag waarom je doet wat je doet, daar kan de rekenkamer goed bij ondersteunen.

Lunchwebinar ‘Rekenkameronderzoek doen samen met burgers’

Rekenkameronderzoek wordt traditioneel geheel uitgevoerd door onderzoekers. Als burgers een rol hebben in rekenkameronderzoek, dan is dat met name als respondent. Terwijl een actievere rol van burgers bij rekenkameronderzoek wel degelijk meerwaarde heeft.

Wanneer burgers en rekenkamers samen onderzoek doen, krijgen we bijvoorbeeld toegang tot data die we anders niet zouden kunnen verzamelen en vergroten we het draagvlak van het onderzoek bij zowel burgers als de raad. Daarnaast stelt het burgers in staat betrokken te worden bij een onderwerp dat hen raak en hier meer over te leren.

Maar hoe pak je dit als rekenkamer aan? Bij welke delen van het onderzoek kun je burgers betrekken? En waar moet je rekening mee houden? Binnen de wetenschap is hier al ervaring mee opgedaan, onder de naam ‘citizen science’. Hier organiseren de NVRR en de G4-rekenkamers tezamen twee gratis webinars over.

Tijdens het eerste lunchwebinar op 29 juni van 12.00 uur tot 13.00 uur horen we van hoogleraar Tine de Moor over haar ervaringen met citizen science en hoe dit toegepast kan worden in een rekenkameronderzoek.

5 vragen aan Etienne Lemmens

Wie is Etienne?

Ik ben geboren en deels getogen in Valkenburg (L), deed mijn middelbare school in Sittard en heb sociaal-economische geschiedenis gestudeerd in Utrecht. Ik woon daar ook nog steeds, met partner. Wij hebben twee zoons (30 en 27 jaar) die het huis al uit zijn. Ik heb naast mijn rekenkamerwerk als zzp-er een eigen onderzoeksbureau, ben lid van de Raad van Toezicht van de daklozenopvang in Utrecht en lid van sectorbestuur van FNV Zelfstandigen.

Hoe ben je in de wereld van rekenkamers terecht gekomen?

Na mijn studie in de wereld van de sociale zekerheid ben ik terecht gekomen bij een klein advies- en onderzoeksbureau voor sectorraden (paritair samengesteld uit werkgevers- en werknemers-vertegenwoordigers). De eerste keer dat ik van decentrale rekenkamers hoorde was toen ik in 2005 gevraagd werd onderzoek uit te voeren naar re-integratietrajecten in het kader van de toen net gedecentraliseerde Wet werk en bijstand. Toen was mijn interesse gewekt en ben ik ben in 2006 voorzitter geworden van twee rekenkamers. Sinds die tijd ben ik blijven hangen in de rekenkamerwereld. Misschien moet de vraag zijn: “hoe kom ik eruit?” 😉

Mijn speerpunten als bestuurslid

Ik vind het gesprek over kwaliteit en professionalisering van rekenkamers en rekenkamerleden belangrijk. Dat gesprek kunnen we vanuit de NVRR ondersteunen. Dat proberen we onder andere te doen via de Goudvink. En mijn persoonlijke drijfveer door dingen te ontwikkelen als het ‘meetinstrument voor doorwerking’, het rekenkamerkompas en de metadossiers en -analyse.

Wat vind jij belangrijk in de nieuwe wet versterking decentrale rekenkamers?

Het allerbelangrijkste vind ik dat er eindelijk een besluit is genomen en er op een aantal punten duidelijkheid is gekomen voor decentrale rekenkamers. Zoals bij heel veel zaken hangt het niet altijd af van structuren die worden voorgeschreven, maar hoe de mensen in het veld dat invullen. Ik zie in ieder geval kansen om rekenkamers goed te positioneren en de relatie met alle spelers in het democratische krachtenveld stevig vorm te geven.

Welke vraag die we niet hebben gesteld zou je graag willen beantwoorden? En wat zou je antwoord zijn?

Wat is je motto? Ik kan me erg vinden in een zinsnede uit Münchhausens haren en Wittgensteins ladder van Paul Watzlawick: “Het leven is serieus, maar niet ernstig.”

Vacature voorzitter NVRR

De Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies wil met autoriteit spreken namens alle rekenkamers. De NVRR is in 2003 opgericht en heeft circa 247 leden bij gemeenten, provincies en waterschappen.

De NVRR streeft ernaar:

  • De belangen van alle rekenkamers te vertegenwoordigen en te behartigen.
  • Rekenkamers te ondersteunen om hun rol en taak doelmatig en doeltreffend uit te oefenen ter ondersteuning van het (decentrale) democratisch bestuur.
  • Het platform te zijn waarop (leden van) rekenkamers kennis en ervaring delen en elkaar ontmoeten.
  • Een bijdrage te leveren aan
    • de kwaliteit van het rekenkamerwerk
    • positieve doorwerking van het rekenkamerwerk
    • het publieke debat over het rekenkamerwerk.
  • De NVRR als vereniging te professionaliseren en toekomstbestendig te maken.

Dit doet de NVRR onder andere door het overzichtelijk ontsluiten van rekenkamerrapporten en andere kennis, het maken van handreikingen, het bieden van een platform voor discussies en dilemma’s en het ondersteunen bij het verder professionaliseren van rekenkamers. Hierbij hoort ook het organiseren van het jaarlijkse NVRR-congres, kringbijeenkomsten en het aanbieden van cursussen en webinars.
Veel rekenkamers merken de effecten van de Wet versterking decentrale rekenkamers en zij hebben ondersteuning nodig bij de noodzakelijke transitie. De NVRR biedt deze ondersteuning bieden.

De NVRR wordt geleid door een collegiaal vrijwilligersbestuur en ondersteund door een professioneel verenigingsbureau en een directeur. In het bestuur is een vacature ontstaan voor de functie van voorzitter.

Voorzitter

Als voorzitter van de NVRR:

  • bepaal je samen met de bestuursleden de koers en houd je toezicht op de ontwikkeling van beleid en strategie;
  • ben je woordvoerder namens de vereniging;
  • heb je visie op en kennis van het vakgebied en/of specifieke aandachtsgebieden;
  • kun je goed samenwerken, verbinden en communiceren met andere bestuursleden, verenigingsleden, directeur, bureau en betrokken buitenstaanders;
  • ben je in staat samen met bestuur en leden de vereniging verder te professionaliseren en toekomstbestendig te maken;
  • ben je in staat om met in- en externe stakeholders samen te werken, ideeën te vormen en concrete plannen uit te voeren;
  • leid je de bestuursvergaderingen en sta je voor resultaatgericht besturen;
  • stuur je, samen met de overige bestuursleden, het secretariaat en de directeur aan;
  • ben je in staat ideeën te genereren, deze uit te dragen en in de praktijk tot uitvoering te (laten) brengen;
  • ben je een inspirerende persoonlijkheid met gezag, tact, kennis van zaken, daadkracht en humor;
  • ben je bereid om een eigen rol te vervullen in het bestuur en actief bij te dragen aan de teamontwikkeling, het eigen belang weet je daaraan ondergeschikt te maken;
  • woon je alle (digitale/fysieke) bestuursvergaderingen (zes per jaar) bij en beide algemene ledenvergaderingen en bereid je die mede voor.

De ideale kandidaat

  • heeft enige jaren bestuurservaring (bij voorkeur ook als voorzitter);
  • heeft een relevant netwerk binnen de wereld van de rekenkamers en rekenkamercommissies;
  • heeft een relevant netwerk en/of is bereid hier in het kader van de NVRR aan te bouwen;
  • beschikt over omgevingssensitiviteit
  • heeft een relevant netwerk binnen collega-verenigingen van provincies, gemeenten en waterschappen; raads- en Statenleden, griffiers.;
  • is een verbindende persoonlijkheid die oog heeft voor de belangen van kleine en grote rekenkamers.

Nadere informatie

  • Aan een bestuursfunctie is de door het Rijk vastgestelde vrijwilligersvergoeding verbonden, in 2023 is dit €1900.
  • Er is een onkostenregeling voor reis- en verblijfskosten.
  • De functie wordt in principe voor minimaal vier jaar vervuld (één bestuurstermijn, maximaal 2 keer verlengen is mogelijk).
  • Geschatte tijdsinvestering: vier uur per week (met pieken van acht).
  • Binnen het bestuur is een taakverdeling. De specifieke portefeuilles, functies, taken of projecten worden gezamenlijk verdeeld.

Procedure

Voel je je aangesproken door deze vacature? Je kunt je motivatie en cv uiterlijk 28 mei mailen naar info@nvrr.nl.
Voor informatie over de vacature kun je mailen met Etienne Lemmens, plaatsvervangend voorzitter van de NVRR, via info@nvrr.nl.
Geschikte kandidaten nodigen wij uit voor een gesprek met de selectiecommissie, gevolgd door een kennismakingsgesprek met het voltallige bestuur. Vervolgens wordt de kandidaat-voorzitter voor benoeming voorgedragen aan de Algemene Ledenvergadering van de NVRR.

Wet open overheid: 4 vragen

Rekenkamer(commissie)s kunnen te maken krijgen met verzoeken in het kader van de Wet open overheid (Woo), voorheen de Wob. De NVRR vreest dat daarmee de onafhankelijkheid en de betrouwbaarheid van de onderzoeken in het geding komen. Bijvoorbeeld als verslagen van interviews die in vertrouwen zijn afgenomen door middel van een Woo verzoek openbaar kunnen worden gemaakt. Daarom willen we graag informatie en jurisprudentie verzamelen. Om rekenkamers die er mee te maken krijgen te ondersteunen en om richting het Ministerie het vraagstuk duidelijk te maken en indien nodig tot nadere regelgeving aan te zetten.

Call for Papers – Themanummer Tijdschrift voor Toezicht

Tijdschrift voor Toezicht is een wetenschappelijk tijdschrift van, voor en door experts die zich beroepshalve bezighouden met het onderwerp toezicht in al zijn facetten. Het wil een brug slaan tussen wetenschap en praktijk en faciliteert dat uiteenlopende disciplines van elkaar kunnen leren. Tijdschrift voor Toezicht brengt in 2024 een themanummer uit over toezicht met en vanuit een maatschappelijk perspectief.

‘Goed toezicht vanuit maatschappelijk perspectief: verschuivingen in wederzijdse verwachtingen en relaties’

Van publieke toezichthouders wordt in toenemende mate verwacht dat zij in contact staan en in gesprek zijn met ‘de samenleving’. Toezichthouders moeten oog en oor hebben voor maatschappelijke geluiden en ontwikkelingen (responsief), urgente maatschappelijke risico’s actief publiekelijk agenderen (reflectief) en hierop hun toezicht afstemmen en inrichten (reflexief). Deze maatschappelijke en politieke roep om toezicht dat zich anders en beter verhoudt tot de samenleving past in een algemene trend van veranderende verwachtingen en daarmee een herijking van (publiek) toezicht. Van toezichthouders wordt niet alleen handhaving van wet- en regelgeving verwacht, maar ook dat zij in hun toezicht oog hebben voor de meestal breder gedefinieerde publieke belangen. Daarnaast zouden publieke toezichthouders ook een grotere rol moeten spelen in de checks and balances binnen de democratische rechtsstaat. Verwachtingen die mede ontstaan zijn, zo lijkt het, naar aanleiding van een aantal schokkende incidenten in de publieke dienstverlening (Kinderopvangtoeslag, Aardgasschade) en de daarmee samenhangende vertrouwenscrisis tussen kabinet en parlement (informatievoorziening en bestuurscultuur).

Deze veranderende rolopvatting en daarmee ook veranderende relatie met de samenleving roept diverse vragen op. Wat betekenen deze veranderde verwachtingen van toezicht voor relatie tussen toezichthouders en ‘de samenleving’? Welke maatschappelijke ontwikkelingen spelen daarbij een cruciale rol en welke effect heeft dat op toezichthouders? Welke risico’s of kansen levert dat op en hoe gaan toezichthouders daar mee om? En wat betekenen veranderingen in de relatie tussen toezichthouderes en burgers, bedrijven en instellingen (al dan niet als ondertoezichtstaande) voor de relatie tussen toezicht, uitvoering, beleid en politiek?

De redactie van Tijdschrift voor Toezicht wijdt een nummer aan deze observaties en bijbehorende vragen.
Mogelijke onderwerpen voor bijdragen zijn:

  • analyse van veranderende verwachtingen van en relatie tussen toezicht en maatschappij
  • de maatschappelijke perceptie van (de reputatie en het gezag) van toezichthouders
  • Internationale vergelijking van de relatie tussen burgers en toezichthouders
  • good practices/lessons learned van toezichthouders t.a.v. een maatschappelijke oriëntatie
  • kansen en risico’s van betrekken van de maatschappij/burgers in het toezicht
  • juridische en staatsrechtelijke aspecten van maatschappelijke georiënteerd toezicht
  • effecten van maatschappelijke veranderingen op de relatie toezicht-uitvoering-beleid en politiek

Waar zijn we naar op zoek?

Voor dit themanummer zijn we op zoek naar verschillende soorten bijdragen:

Wilt u een bijdrage leveren?

Heeft u een concreet voorstel voor een bijdrage over dit thema (max. 500 woorden)? E-mail dit voorstel dan vóór 1 juni 2023 naar tvt@boomdenhaag.nl.
Uit de inzendingen zal de redactie voorstellen selecteren voor een bijdrage aan het themanummer van Tijdschrift voor Toezicht. De deadline voor inzending van de volledige bijdragen is 18 december 2023.
De verwachte publicatie van dit themanummer is in april 2024.

Introductiecursus rekenkamerwerk

In het voorjaar van 2024 gaat in Eindhoven weer een nieuwe editie van de cursus van start. Enthousiaste docenten staan klaar om iedereen tijdens vier bijeenkomsten wegwijs te maken in de beginselen van onderzoek en organisatie van rekenkamers. Na een startbijeenkomst zijn er drie bijeenkomsten waarin een reeks van onderwerpen aan de orde komt. Het programma is als volgt:

  • Online startbijeenkomst: kennismaking met deelnemers en docenten.
  • Dagdeel 1: Bestaansrecht, vormen en taken van de rekenkamer.
  • Dagdeel 2: Wat is rekenkameronderzoek?
  • Dagdeel 3 & 4: Opzet, aanpak en methoden van rekenkameronderzoek.
  • Dagdeel 5: Analyse, rapportage en presentatie van rekenkameronderzoek.
  • Dagdeel 6: Doorwerking en meerwaarde van rekenkameronderzoek.

Na afronding ontvangt u een getuigschrift van de NVRR.

Data Introductiecursus rekenkamerwerk

  • 29 februari van 16.00 – 16.45 uur: Online startbijeenkomst
  • 8 maart, van 10.00 tot 16.30 uur: Eindhoven
  • 5 april, van 10.00 tot 16.30 uur: Eindhoven
  • 3 mei, van 10.00 tot 16.30 uur: Eindhoven

Toegangsprijs

  • € 300 (leden)
  • € 400 (niet-leden)

Bovenstaande prijs is inclusief koffie, thee en lunch.

Het is niet meer mogelijk om voor deze cursus in te schrijven.

Webinar Wet Versterking Decentrale Rekenkamers

In dit transitiejaar is er veel in beweging rondom rekenkamers en rekenkamercommissies. Daarom zijn er vorig jaar 3 NVRR transitieteams gestart om rekenkamers en rekenkamercommissies te ondersteunen in de transitie en om te zorgen dat alle benodigde informatie laagdrempelig beschikbaar is. Omdat we merken dat er op dit moment veel vragen leven over de transitie en de wet versterking en er ook behoefte is aan het delen van ervaringen, organiseren we 2 webinars om kennis en ervaringen te delen en vragen te stellen. De webinars zijn gericht op gemeentelijke rekenkamers.

Om vragen zo goed mogelijk te kunnen beantwoorden, vragen we je van te voren deze op het inschrijfformulier kenbaar te maken.

Webinar Wet Versterking Decentrale Rekenkamers

In dit transitiejaar is er veel in beweging rondom rekenkamers en rekenkamercommissies. Daarom zijn er vorig jaar 3 NVRR transitieteams gestart om rekenkamers en rekenkamercommissies te ondersteunen in de transitie en om te zorgen dat alle benodigde informatie laagdrempelig beschikbaar is. Omdat we merken dat er op dit moment veel vragen leven over de transitie en de wet versterking en er ook behoefte is aan het delen van ervaringen, organiseren we 2 webinars om kennis en ervaringen te delen en vragen te stellen. De webinars zijn gericht op gemeentelijke rekenkamers.

Om vragen zo goed mogelijk te kunnen beantwoorden, vragen we je van te voren deze op het inschrijfformulier kenbaar te maken.