De verhoudingen en het samenspel in zowel de raad als het College van B&W worden vormgegeven in elke bestuursperiode. Door de opgaven, de tijd maar vooral ook door de komst van nieuwe mensen veranderen patronen van het samenspel en worden spelregels opnieuw ter discussie gesteld. Dit is de ontwikkeling van een politieke cultuur en het samenspel binnen een gemeentebestuur. Bij de aanvang van een nieuwe raadsperiode krijgt dit natuurlijk een impuls, maar ook tussentijds treden veranderingen op. Het is daarom relevant om periodiek te reflecteren op de werking van de eigen lokale democratie. De gemeenteraad van Nieuwkoop heeft dit onlangs ook gedaan in een heidag van de gemeenteraad.

Binnen dit samenspel is de wijze waarop de raad haar kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol inzet wisselend. Pakt de raad de regie en stelt hij nu gezette kaders voor het College, of laat hij dit over aan het College zelf? Dwingt de raad het College tot verregaande verantwoording of opereert het College vrijer met het vertrouwen van de raad? Deze verhoudingen zijn dikwijls gebaseerd op de rolopvatting en rolinvullingen van zowel de raadsleden als de Collegeleden. En deze verhoudingen leiden tot bepaalde keuzes en handelingen in het samenspel tussen College en raad. De inzet van het raadsinstrumentarium heeft daar een belangrijke rol in.

Alle raden in Nederland hebben hetzelfde instrumenten tot hun beschikking, toch worden deze door gemeenteraden verschillend ingezet. De gemeenteraad van Nieuwkoop is actief en betrokken. Dit uit zich in de inzet van de middelen als schriftelijke vragen, mondelinge vragen, moties en amendementen. Daarnaast doet het College veel toezeggingen naar aanleiding van bespreking en debat. Initiatiefvoorstellen of interpellatiedebatten zijn er daarentegen weinig tot geen geweest in de afgelopen jaren.

De inzet en de werking van raadsinstrumenten is een goede graadmeter voor het samenspel van raad en College. Dat is de reden dat we hier graag onderzoek naar doen. Belangrijke vragen die hierbij aan de orde zijn: Hoe effectief is de inzet van de verschillende raadsinstrumenten? Voldoet de afhandeling door of reactie van het College aan de gestelde kaders in het Reglement van Orde? En, bereikt de raad ook daadwerkelijk wat er van te voren beoogd werd? Het levert de raad, het College en de organisatie een spiegel op van het samenspel en geeft aanleiding voor vervolggesprek en bezinning op het gebruik van deze instrumenten.

Het doel van dit rekenkameronderzoek is om inzicht te krijgen in de mate waarin de gemeenteraad van Nieuwkoop gebruikmaakt van raadsinstrumenten en of de inzet daarvan effectief is.

De centrale vraag in dit onderzoek is:
In hoeverre benut de gemeenteraad van Nieuwkoop het raadsinstrumentarium en hoe effectief is de inzet van deze instrumenten?