“Exitgesprek” met Restlan Aykaç
Wat waren dat vier bewogen en mooie jaren, in het bestuur. Een paar weken na mijn benoeming nam een aantal leden afscheid. Ik kan u verzekeren dat er geen oorzakelijk verband is tussen mijn benoeming en hun afscheid. Spoedig daarna hebben de dan zittende leden versterking gezocht en gevonden, in nieuwe bestuursleden en in een directeur. Daarna ging het crescendo met onze vereniging. Wij richtten ons op zaken die essentieel waren en zijn: meerjarenplannen, consequenties van de Wet versterking decentrale rekenkamers en de vele cursussen en webinars. Ik ben er trots op dat ik deel van heb mogen uitmaken van het bestuur. Dank daarvoor.
De rekenkamers doen onderzoek naar doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid. Ik zie vele rekenkamers worstelen met doeltreffendheidsonderzoeken; ik heb er ook mee te maken. Wanneer de doelen niet of niet voldoende concreet worden gesteld in de bestuursakkorden/in beleid, dan is het lastig te beoordelen of die doeltreffend zijn (geweest). En ook al worden die meetbaar gesteld dan nog is doeltreffendheid een lastige omdat het menselijke handelen zich zelden in meetbare waarden laat vangen. Mijn pleidooi is dat de rekenkamers zich zouden moeten richten op interdisciplinair onderzoek voor het verklaren van de effecten van beleid. Wat zijn de voorwaarden waaronder het beleid effect zal sorteren? Welke interne en externe factoren beïnvloeden de uitvoering van beleid? Welk menselijk handelen maakt dat het beleid effectief is?
Ik denk dat de tijd daarvoor nu rijp is nu we een volwassenheidsniveau hebben bereikt in de rekenkamerwereld – getuige het niveau en diversiteit van de Gouden Vinken en het trendrapport dat op ons voorjaarscongres is gepresenteerd.
De democratie heeft baat bij tegenmacht, een tegenmacht vanuit een onafhankelijke positie, een professionele tegenmacht die geen professioneel belang heeft bij het werk. Om (de schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen dient de volksvertegenwoordiging de randvoorwaarden voor de rekenkamers transparant vast te leggen en regelmatig tegen het licht te houden. Het opnemen van bepalingen als de zelfevaluatie van de rekenkamers en de onderlinge collegiale toetsing in de verordeningen kunnen daarbij helpen.
Wij doen dit werk immers voor het goed functioneren van de democratie en voor de volksvertegenwoordiging.
Ik neem afscheid van het bestuur maar ik blijf wel actief in de rekenkamers van de gemeenten Woerden en Epe. Wij zullen elkaar vast bij een van de mooie activiteiten tegenkomen waarbij onze directeur Lies van Aelst als motor fungeert (Dank Lies!). Daarnaast ga ik meer tijd steken in het coachen van professionals in hun persoonlijke ontwikkeling. Dit is ook onderzoek vanuit een onafhankelijke positie maar gericht op individueel gedragsniveau en niet op structuren en processen zoals beleidsonderzoek. Daarnaast ga ik mij ook meer richten op intervisiebegeleiding (MT’s maar ook trainees) en begeleiding van discussies.
Veel luisteren en reflecteren.
Gewoon mensenwerk dus.
Restlan Aykac